Osmanlı’da Kültür ve Sanat
Osmanlılarda Kültür ve Sanat
Osmanlı Kültür Dünyası ve Türk KültürüÂnün Genel Özellikleri
Tanzimat Dönemi’nde batı müziÄŸi ön plana çıkmıştır. Sanatkârlar himaye edilmeyince musiki alanında gerileme baÅŸlamıştır.
Kültür, bir milletin sahip olduÄŸu maddi ve manevi deÄŸerlerin tümüdür. EÄŸitim, sanat, bilim, gelenek -görenek, folklor, giyim, dil ve sosyal alandaki faaliÂyetler, bunların sonucu ortaya çıkan eserler kültüÂrün öğeleridir. Belirli bir topluluÄŸun kendi bilgi ve gücüyle ortaya koyduÄŸu her ÅŸey milli kültürü meyÂdana getirir. Klasik Osmanlı Türk toplumu ve kültüÂrünün temelini; 1071 Malazgirt Zaferi’nden bu yana TürkleÅŸen Anadolu, ahiler, gaziler, esnaf ve saÂnatkârlar, Ä°slâm dini, padiÅŸahların izledikleri temel kültür politikası. Türk örf ve geleneÄŸi meydana geÂtirmiÅŸtir.
Osmanlı müesseselerinde kısmen ilhanlılar ve Memlukların de etkisi olmuÅŸtur. Osmanlı Dönemi Türk kültürü, genel itibariyle coÄŸrafyaya hakim, dış külÂtür deÄŸerlerini kendi bünyesinde birleÅŸtiren ve onÂları geliÅŸtirerek yeni bir mana kazandıran özellik taşır. XIII. yüzyılın sonlarından itibaren Bizans sıÂnırında kurulan uç bölgelerinde, klâsik büyük bir devlete yükseliÅŸin tarihim yaÅŸayan Osmanlılar, kültürlerini uçlardaki diÄŸer kültürlerin geliÅŸmelerim de alarak süslemiÅŸtir. KuruluÅŸ Dönemi’nde baÅŸlaÂyan kültürel geliÅŸme Fatih Devri’nde olgunlaÅŸtı.
XVI. yüzyıl sonunda, bizzat kendisi bir kültür varlıÂğı olan devlet klasikleÅŸirken. toplumun çeÅŸitli dalÂlarda verdiÄŸi eserler Osmanlı kimliÄŸinin sembolleÂri haline geldi. Osmanlı Devleti’nin temel dayanaÂğını ilim ve kültür oluÅŸturuyordu.
17. yüzyıl ve sonrası klasikleÅŸen deÄŸerlerin, deÂÄŸiÅŸen dünya ÅŸartlarıyla karşılaÅŸma dönemidir. XVI. yüzyılda gücünün zirvesine ulaÅŸan Osmanlı DevleÂti, bünyesinde birçok kültürü toplamıştı. DiÄŸer külÂtürleri eritme yolunu kullanmayan Osmanlı kültürüÂnün bazı unsurlarını teÅŸkil eden ekonomi, siyaset ve sosyal hayat yeni görünüm kazanmış, Batı kültürüyle tanışma baÅŸlamıştır. 19. yüzyılda yem tarz ve deÄŸerler gündeme gelmiÅŸ, bu dönemde çaÄŸdaÅŸÂlaÅŸma kültüre yansımıştır.
Osmanlı Dönemi Türk Kültürü
(Klasik Dönem 1300- 1700)
Osmanlılar Dönemi’nde. Türk kültürünün en önemÂli unsurları din. dil. hukuk, töre. ahlâk, sanat, edeÂbiyat, ekonomi ve müzikti.
Düşünce Hayatı
Osmanlılar Anadolu’da siyasi birliÄŸin saÄŸlanması yanında düşünce birliÄŸinin de saÄŸlanmasına önem verdiler. Osmanlıların bütün sistemlerinin teÂorik yapısına Ä°slâm hukuku, eski Türk geleneÄŸi ve yaÅŸanılan bölgenin özellikleri birleÅŸerek esas teÅŸkil etmiÅŸtir. Osmanlılarda Sünni Ä°slâm akidesi. AnadoÂlu’ya gelirken Ä°ran’ın tasavvuf düşüncesinden, esÂki Türk inançlarından ve Anadolu’daki uç bölgelerinin kültüründen yararlanarak senteze ulaÅŸmıştır.
Bir Kültür Unsuru Olarak Din
Din faaliyetler, özellikle tarikatların çevresinde yoÂÄŸunlaşıyordu. Ahi ve   Babai tarikatları Osmanlı DevÂleti’nin kuruluÅŸunda önemli rol oynamıştır. Tarikat ÅŸeyhleri bulundukları yerlerde, devlet iÅŸlerine karışÂmadan, hem kendi görevlerini yerine getiriyorlar. hem de kültürel geliÅŸmeye katkıda bulunuyorlardı.
Böylece, din bir kültür unsuru olarak dil, edebiyat, musiki, mimari, güzel sanatlar ve düşünce hayatı üzerinde etkisini artırmıştır.
Güzel Sanatlar
Minyatür Sanatı: Osmanlılar resim yerine daha soyut olan minyatürü tercih ettiler. Fatih, III. Murat ve III. Mehmet Dönemlerinde portre, II Bayezid, Yavuz ve Kanuni Dönemlerinde minyatürcülük önem kazanmıştır.
Seramik Sanatı: Osmanlılarda ilk defa seramik ve çinicilik XVI. yüzyılda İznik’te başladı. 18. yüzyıldan itibaren İznik çini ve seramik merkezi olarak önemini yitirmiştir
Çinicilik ve Hat Sanatı: Osmanlı Devleti’nde önce Ä°znik, daha sonra da Kütahya, GüneydoÄŸuda ise Diyarbakır, çinicilik merkezi oldu. Osmanlı DevleÂti’nde çinicilik ve hat sanatı çok geliÅŸmiÅŸtir. Türk yazı sanatı en parlak dönemini Osmanlı hattatlarıyla yaÅŸamıştır.
Osmanlılar Türk müzik geleneÄŸini devam etÂtirmiÅŸ ve Mehterhane denilen mızıka takımını i kurmuÅŸlardır.
Mimari: Osmanlı mimarisi, XV. yüzyılın ikinci yarısına kadar Selçuklu mimarisinin etkisinde kaldı. Bu dönemdeki eserler klasik dönem mimarisinin gelişmesinde etkili oldu.
Osmanlı mimarisi dini, siÂvil ve askeri mimari olarak üçe ayrılır.
KuruluÅŸ Dönemi’nin ilk önemli eserleri:
İznik’teki Hacı Özbek.
Bursa Orhan Bey Camileri ile Ulu Cami ve YeÅŸil Cami idi.
Fatih Dönemi’yle birlikte gelişmeye başlayan Osmanlı mimarisi. XVI. yüzyılda en olgun dönemine ulaştı. Klasik üslubun ilk örneği II. Bayezid Camii’dir(1506).
Türk mimarisi Mimar Sinan ile doruk noktasına ulaşmıştır.
Mimar Sinan çıraklık döneminde Şehzade kalfalık döneminde Süleymaniye, ustalık döneminde Selimiye Camilerini yaptı.
Güzel Sanatlar Alanındaki Değişiklikler
Osmanlı klasik mimarı tarzı Lâle Devri’yle önemin kaybetmeye baÅŸladı. Lâle Devri’yle mimaride Avrupa’nın etkisi baÅŸladı ve Lâle Devri’nden sonra Türk Barok ve Rokoko devrine (1740-1808) girilmiÅŸtir.
 |
ÖzgürOkul.Org'un 33 dosyalık 
