Türkiye Tarihi
Türkiye Tarihi
Malazgirt Savaşı (1071) ile baÅŸlayan ve bugünkü sınırlarımız üzerinde, Türklerin kurduÄŸu devletlerin tamamının birden oluÅŸturduÄŸu Türkiye Tarihi’nin ilk bölümünü ilk Türkmen Beylikleri oluÅŸturur.
Anadolu’da Ä°lk Türk Beylikleri
DaniÅŸmentliler
Danişmentliler 1080 yılında Sivas merkez olmak üzere kuruldu.
Kurucusu MelikÅŸah’ın komutanlarından DaniÅŸmentoÄŸlu Ahmet Gazi’dir. Bizanslılar’a ve Haçlılara karşı mücadele etmiÅŸlerdir.
DaniÅŸmenliler’in varlığına 1178 tarihinde Anadolu Selçuklu hükümdarı II. Kılıç Arslan son vermiÅŸtir.
Saltuklular
Saltuklular, 1072′de Erzurum merkez olmak üzere kurulmuÅŸtur. Kurucusu Alp Arslan’ın komutanlarından Ebulkasım Saltuk’tur. Haçlılar ve Gürcülerle mücadele etmiÅŸlerdir. Saltukluların varlığına 1202′de Anadolu Selçuklu hükümdarı Rükneddin Süleyman Åžah son vermiÅŸtir.
Mengücekliler
Mengücekliler, 1080 tarihinde Erzincan merkez olmak üzere kurulmuÅŸtur. Kurucusu Alp Arslan’ın komutanlarından Mengücek Gazi’dir. Gürcülere ve Rumlara karşı mücadele etmiÅŸlerdir. Mengüceklerin varlığına 1228 tarihindeAnadolu Selçuklu Hükümdarı Alaaddin Keykubat son vermiÅŸtir.
Artuklular
Artuklular, 1102′de Harput, Diyarbakır, Halep ve Mardin civarında kurulmuÅŸtur. Bu beyliÄŸin Hasankeyf kolu 1102′de Diyarbakır’da kurulmuÅŸtur ve 1231′de Eyyubiler tarafından yıkılmıştır.
DiÄŸer kolu olan Harput kolu 1112′de Harput’ta kurulmuÅŸtur ve 1234′te Anadolu Selçuklu Devleti tarafından yıkılmıştır. DiÄŸer bir kolu olan Mardin kolu ise, 1108′de Mardin’de kurulmuÅŸtur ve 1409′da Karakoyunlular tarafından yıkılmıştır.
Çaka Beyliği
Çaka Bey Devleti 1081 tarihinde Ä°zmir’de kurulmuÅŸtur. Kurucusu Çaka Bey’dir. Ä°lk denizci Türk devleti olan bu beylik bazı Ege Adaları’na sahip olmuÅŸtur. BeyliÄŸin kurucusu Çaka Bey, Ä°stanbul’u kuÅŸatmak isteyince, Bizans’ın kışkırtmaları sonucu I. Kılıç Arslan tarafından öldürtülmüştür. Çaka BeyliÄŸi 1093 tarihinde Bizans tarafından yıkıldı. Böylece Batı Anadolu’dakiilk Türk egemenliÄŸi sona ermiÅŸ oldu.
Anadolu Selçuklu Devleti
KuruluÅŸ Devri
Büyük Selçuklu Hükümdarı MelikÅŸah tarafından Anadolu hükümdarlığına tayin edilen Kutalmış’ınoÄŸlu Süleyman Åžah tarafından 1077 tarihinde kuruldu.
Büyük Selçuklular’a baÄŸlı olan bu devletin baÅŸkenti Ä°znik idi.
Süleyman Åžah, halife tarafından onaylanarak “Sultan” ünvanı ile ÅŸereflendirildi.
Süleyman Şah Dönemi
1077 tarihinde Anadolu Selçuklu Devleti’ni kurdu.
Ä°lk önce Konya, Afyon, Kütahya’yı alarak Ä°znik’e kadar ilerledi.
Tarihte ilk kez BoÄŸaz’ın Anadolu yakası Türkler tarafından kontrol altına alındı.
1086 yılında yapılan Habur Savaşı’nda Suriye Selçuklu hükümdarı TutuÅŸ’a yenildi ve öldü.
UYARI : BoÄŸazın Anadolu yakası ilk defa kontrol altına alınmış ve BoÄŸaz’dan geçen gemilerden gümrük alınmıştır.
I. Kılıç Arslan Dönemi
MalikÅŸah’ın ölümü üzerine Berkyaruk, Süleyman Åžah’ın oÄŸlu Kılıç Arslan’ı 1092′de Anadolu hükümdarlığına tayin etti.
1096 yılında baÅŸlayan I. Haçlı Seferi’nde, Ä°znik ve Batı Anadolu Bizanslılara verildi.
UYARI : Bu durum Bizans’ın iÅŸine gelmiÅŸ, Türklere karşı savunmayı bırakıp taarruza geçmiÅŸtir.
I. Kılıç Arslan, 1107 tarihinde Büyük Selçuklularla yaptığı savaÅŸta Habur Irmağı’nda boÄŸularak öldü.
UYARI : Ä°znik ‘in kaybedilmesi üzerine devletin merkezi Konya’ya taşınmıştır. Bu durum Türkler’in Batı’ya ilerleyiÅŸini bir süre engellemiÅŸtir.
I. Mesud Dönemi
1116 tarinde Aadolu Selçuklu Devleti’nin başına geçti.
Bir süre Danişmentlilere bağlı olarak hareket etmek zorunda kaldı.
1147 tarihinde II. Haçlı seferi başladı. Haçlılar bozguna uğratıldı.
Sultan I. Mesut 1155 tarihinde vefat etti.
UYARI : Anadolu’daki ilk bayındırlık ve kurumlaÅŸma hareketleri bu dönemde baÅŸlamıştır.
II. Kılıç Arslan Dönemi
I. Mesut’un 1155 tarihinde ölümü üzerine oÄŸlu II. Kılıç Arslan baÅŸa geçti.
1176 tarihinde Miryakefalon’da Bizanslılar bozguna uÄŸratıldı.
UYARI : Bir daha Anadolu için “Türkler’in iÅŸgali altındaki ülke” deyimi kullanılmadı.
Miryakefalon’dan sonra Türkler’in Anadolu’ya yerleÅŸmesi kesinleÅŸti.
1178 tarihinde DaniÅŸmenliler BeyliÄŸi’ne son verildi.
II. Kılıç Arslan, 1192 yılında öldü. Selçuklu tahtına Gıyaseddin Keyhüsrev geçti.
Süleyman Şah Dönemi
Rükneddin Süleyman, 1192 tarihinde tahta geçen Gıyaseddin Keyhüsrev’i tanımayarak, 1196 tarihinde baÅŸa geçti.
Bizans’ı vergiye baÄŸladı, Çukurova Ermenilerini Torosların güneyine çekilmeye zorladı.
Saltuklu BeyliÄŸi’ne son verdi. Süleyman Åžah, 1204 tarihinde öldü.
UYARI : Bu tarihten itibaren Anadolu Selçukluları Gürcülerle komşu oldu.
I. Gıyaseddin Keyhüsrev Dönemi
Süleyman Åžah’ın 1204 yılında ölümü üzerine tahta Gıyaseddin Keyhüsrev yeniden geçti.
Karadeniz seferi sonunda Trabzon Rum Devleti’ni yendi.
Akdeniz seferi sonunda Antalya’yı aldı.
UYARI : Anadolu Selçukluları ilk kez Akdeniz’e indi. Antalya ithalat ve ihracat yapılan yer haline geldi. Ticareti geliÅŸtirmek amacıyla Venedik’le ilk defa ticaret anlaÅŸması yaptı.
İlk defa bir ticaret anlaşması Venediklilerle bu dönemde yapıldı.
Gıyaseddin Keyhüsrev 1211 tarihinde öldü.
I. İzzeddin Keykavus Dönemi
Gıyaseddin Keyhüsrev’in 1211 yılında ölmesi üzerine tahta geçti.
Trabzon Rum Ä°mparatorluÄŸu’nu yenerek Sinop’u fethetti.
Böylece Anadolu Selçukluları ilk defa Karadeniz’e ulaÅŸtı.
Kıbrıs Krllığı ve Venedik Cumhuriyeti ile ticaret antlaşmaları imzaladı.
I. İzzettin Keykavus 1220 yılında öldü.
Alaaddin Keykubat Dönemi
Ä°zzettin Keykavus’un 1220 yılında ölümü üzerine tahta geçti.
Kırım’a bir donanma göndererek Kırım’ın SuÄŸdak Limanı’nı fethetti.
UYARI : Anadolu Selçuklu Devleti böylece ilk deniz aşırı sefer yapmış oldu. Karadeniz ticareti tam güvenliğe kavuştu.
1228′de Mengücek BeyliÄŸine son verdi.
1230 tarihinde Yassı Çimen Savaşı’nda HarzemÅŸahları yendi.
UYARI : Bu savaşın tek olumsuz yönü Anadolu’yu MoÄŸol istilasına açık hale getirmesidir. Bunun nedeni HarezmÅŸahların Anadolu Selçukluları ile MoÄŸollar arasında tampon bölge olmasıdır. Bu tampon bölge ortadan kalkınca Anadolu MoÄŸollarla komÅŸu oldu.
I. Alaaddin Keykubat 1237 yılında bir ziyafet esnasında zehirlenerek öldü.
Yıkılış Dönemi
Alaaddin Keykubat’ın ölümü üzerineoÄŸlu II. Gıyaseddin Keyhüsrev tahta geçti.
Asya’da baÅŸlayan MoÄŸol istilası bir çok Türkmen boyunun Anadolu’ya göç etmesine neden oldu.
Baba İshak, 1240 tarihinde devlete karşı ayaklandı.
1242 yılında MoÄŸollar, Anadolu’ya girdi.
1243 yılında KösedaÄŸ Savaşı’nda Selçuklular yenildi.
II. Gıyaseddin’in ölümü üzerine Rükneddin Kılıç Aslan tahta geçti.
Memlük hükümdarı Baybars Anadolu’yu MoÄŸol baskısından kurtarmak için Anadolu’ya gelerek MoÄŸolları yenilgiye uÄŸrattı.
Malazgirt Savaşı (1071) ile baÅŸlayan ve bugünkü sınırlarımız üzerinde, Türklerin kurduÄŸu devletlerin tamamının birden oluÅŸturduÄŸu Türkiye Tarihi’nin üçüncü bölümünü Anadolu Türkmen Beylikleri oluÅŸturur.
Karamanoğulları
KaramanoÄŸulları BeyliÄŸi, OÄŸuzların AfÅŸar Boyu’ndan olup Karaman merkez olmak üzere 1256 tarihinde kurulmuÅŸtu.
Anadolu Selçuklu Devleti’nin yıkılması üzerine Anadolu’da en güçlü devlet olmuÅŸlardı. KaramanoÄŸlu Mehmet bey döneminde Türkçe’yi resmi dil olarak kabul ettiler. Anadolu Türk BirliÄŸi’nin kurulmasında Osmanlılara karşı en çok mücadele eden beylik KaramanoÄŸlu BeyliÄŸi olmuÅŸtur. Yıldırım Bayezıt döneminde Osmanlılara katılan beylik, Ankara Savaşı’ndan sonra tekrar bağımsız olmuÅŸ, Fatih Sultan Mehmet döneminde etkisizleÅŸtirilerek, II. Bayezıt döneminde 1487 tarihinde yıkılmıştı.
Germiyanoğulları
1299 yılında kurulan GermiyanoÄŸlu BeyliÄŸi’nin kurucusu Yakup Bey’dir. Kütahya civarında kurulmuÅŸtur. Anadolu Selçuklu Devleti’nin yıkılmasından sonra Anadolu’da en güçlü devlet olmuÅŸlardır. Ege ve Marmara kıyılarına kadar ilerlemiÅŸlerdi. GermiyanoÄŸlu Süleyman Åžah KaramanoÄŸullarına karşı topraklarını koruyabilmek amacıyla kızını I. Murat’ın oÄŸlu Bayezıt’a vermiÅŸ, çeyizx olarak da Kütahya, Simav, Emet ve TavÅŸanlı’yı bırakmıştı. GermiyanoÄŸlu BeyliÄŸinin varlığına 1390 tarihinde Yıldırım Bayezıt son vermiÅŸti.
1402 Ankara Savaşı’ndan sonra yeniden kurulan beylik 1428′de Osmanlı Devleti’ne katıldı.
Aydınoğulları
AydınoÄŸulları BeyliÄŸi, GermiyanoÄŸulları BeyliÄŸi’ne baÄŸlı komutanlardan AydınoÄŸlu Mehet Bey tarafından Birgi merkez olmak üzere 1308 tarihinde kurulmuÅŸtur. Denzicilikte geliÅŸen bu beylik güçlü bir donanma oluÅŸturmuÅŸtu. En ünlü denizcileri Gazi Umur Bey’dir.
AydınoÄŸulları BeyliÄŸi 1390′da Osmanlı Devleti’ne katılmıştı.
1402 Ankara Savaşı’ndan sonra Cüneyt Bey tarafından yeniden kurulmuÅŸsa da 1425 tarihinde II. Murat zamanında Osmanlı Devleti’ne katılmıştır.
Saruhanoğulları
Saruhan beyliÄŸi, GermiyanoÄŸulları BeyliÄŸi’ne baÄŸlı komutanlardan Saruhan Bey tarafından Manisa’da kurulmuÅŸtu.
DenizciliÄŸe önem veren Saruhan BeyliÄŸi, 1390 yılında Yıldırım Bayezıt tarafından ortadan kaldırılmış Ankara Savaşı’ndan sonra yeniden kurulmuÅŸsa da, Çelebi Mehmet döneminde tamamen Osmanlılara katılmıştı.
Karesioğulları
Karesioğulları Beyliği, Germiyanoğulları beylerinden olan Karesi Bey tarafından Balıkesir ve Çanakkale çevresinde kurulmuştu. Denizcilikte oldukça ilerleyen Karesioğlu Beyliği 1345 yılında Orhan Bey tarafından ortadan kaldırılmıştır.
Hamidoğulları
Hamidoğulları Beyliği, Felekeddin Dündar Bey tarafından 1300 yılında Uluborlu merkez olmak üzere kurulmuştur.
Denizcilikle uÄŸraÅŸan HamidoÄŸulları BeyliÄŸi Yıldırım Bayezıt zamanında Osmanlılara katılmasına raÄŸmen Ankara Savaşı’ndan sonra yeniden kurulmuÅŸ, 1423 yılında da II. Murat tarafından yıkılmıştır.
Eşrefoğulları
Eşrefoğulları Beyliği, Seyfeddin Süleyman tarafından Beyşehir merkez olmak üzere 1284 tarihinde kurulmuştur.
1326 yılında İlhanlılar tarafından ortadan kaldırılmıştır.
Menteşoğulları
MenteÅŸoÄŸulları BeyliÄŸi, MenteÅŸ Bey tarafından Milas merkez olarak kurulmuÅŸtur. Denizcilikle uÄŸraÅŸan bu beylik, Yıldırım Bayezıt zamanında 1391′de Osmanlılara katılmıştı. Ankara Savaşı’ndan sonra yeniden kurulan beylik, II. Murat tarafından 1425′te tamamen ortadan kaldırıldı.
Candaroğulları (İsfendiyaroğulları)
Diğer adı İsfendiyaroğulları olan Candaroğulları Beyliği, Şemseddin Yaman tarafından 1292 yılında Sinop ve Kastamonu civarında kurulmuştur.
1461 yılında Fatih Sultan Mehmet tarafından ortadan kaldırılmıştır.
Eretna BeyliÄŸi
Eretna Devleti 1335 yılında Uygur Türkleri’nden Eretna Bey tarafından Orta Anadolu’da kurulmuÅŸtur. Devletin merkezi önce Sivas, sonra da Kayseri olmuÅŸtur. 1381 yılında Kadı Burhaneddin tarafından yıkılmıştır.
Kadı Burhaneddin
Kadı Burhaneddin 1381 yılında merkezi Sivas olmak üzere Kadı Burhaneddin Devleti’ni kurdu. CandaroÄŸulları, KaramanoÄŸulları ve TaceddinoÄŸulları ile mücadele eden Kadı Burhaneddin Devleti, Timur tehlikesi karşısında Sivas halkının 1389 tarihinde ÅŸehri Yıldırım Bayezıt’e teslim etmesi ile Osmanlı’ya katılmıştı.
Dulkadiroğulları
1337 yılında Zeyneddin Karaca Bey tarafından Elbistan’da kurulan DulkadiroÄŸulları Devleti, Osmanlılar’la, Memlüklülerin arasını açan devlet olarak bilinir. Yavuz Sultan Selim tarafından 1515 TurnadaÄŸ Savaşı ile Osmanlı’ya katılmıştır. Bu beylik Osmanlı’ya katılanson beylik olup, bu beyliÄŸin alınmasıyla Anadolu’da Türk birliÄŸi saÄŸlanmış oldu.
Ramazanoğulları
RamazanoÄŸulları BeyliÄŸi, Ramazan Bey tarafından 1353 yılında Adana ve çevresinde kurulmuÅŸtur. Ä°lk önce Memluk devletine baÄŸlı iken Yavuz Sultan Selim ile birlikte Memlüklere karşı savaÅŸmış, bundan sonra da Osmanlı Devleti’ne baÄŸlı bir beylik olarak yaÅŸamışlardır.
1608 tarihinde Osmanlı Devleti’ne baÄŸlı bir vilayet haline getirilmiÅŸtir.
 |
ÖzgürOkul.Org'un 33 dosyalık 
