Atmosfer içinde oluşan sıcaklık değişmelerini, rüzgâr, yıldırım, yağmur, dolu, kar gibi olayları inceleyen fizik dalına ve hava olayları tahminleri yapan ’hava bilgisi’ne Meteoroloji denir.
Bu bilimle uğraşan uzmanlara da meteorolog denir. Atmosferde neler olup bittiğini meteoroloji uzmanları; uydulara takılan aletlerle ya da balonlar vasıtasıyla hava olaylarını incelerler, gözlemlerler ve verilerden sonuçlar çıkarırlar.

İnsanlar tarih boyunca gökyüzünde olan yağmur, kar, fırtına, şimşek gibi olaylara ilgi duymuşlardır.

Hem hava olaylarından yararlanmak, hem de korumak amacıyla çalışmalar yapmışlardır.
19. yüzyılda ilk olarak bilimsel çalışmalar yapılmıştır.

1873’ün Eylül ayında Viyana’da Uluslararası Meteoroloji Kongresi toplanmıştır. Bu kongrede Uluslararası Meteoroloji Komitesi oluşturulmuştur.

BirleÅŸmiÅŸ Milletlerin bir uzmanlık kuruluÅŸu olan Dünya Meteoroloji TeÅŸkilatı (World Meteorological Organisation-WMO) ana sözleÅŸmesi 23 Mart 1950 tarihinde yürürlüğe girmiÅŸtir. Bu nedenle, her yılın 23 Mart günü “Dünya Meteoroloji Günü” olarak kutlanmaktadır. Aralarında Türkiye’nin de bulunduÄŸu ve 186 ülkenin üye olduÄŸu Dünya Meteoroloji TeÅŸkilatı, her yıl güncel bir konu belirlemekte ve ülkelerin meteoroloji teÅŸkilatlarınca bu konu çerçevesinde düzenlenen konferanslar; basın, radyo, televizyonlar tarafından sunulan konuyla ilgili haber, konuÅŸma ve diÄŸer etkinliklerle meteorolojinin halka daha iyi tanıtılması, halkın ve kurumların meteorolojik bilgi ve hizmetlerden daha fazla yararlanması, üniversiteler, kurum ve kuruluÅŸlarla meteoroloji teÅŸkilatı arasındaki iÅŸbirliÄŸinin geliÅŸtirilmesi amaçlanmaktadır.

Yakın geçmişte dünya üzerinde yaşanılan büyük doğal felaketler ve iklim bilimcilerin gelecek 100 yıl boyunca iklimde belirgin değişikliklerin olacağı yönündeki tahminleri dikkate alındığında, iklim ve havanın sağlık, çevre ve sosyo-ekonomik gelişime etkisi üzerinde durulmasını zorunlu kılmaktadır.

Genel ifadeyle, hava günlük olarak yaşadığımız ve karşılaştığımız meteorolojik olaylardır. İklim ise, hava olaylarının ortalamasıdır ki ay, mevsim, yıl veya yıllar itibariyle değişebilirliğe sahiptir.

İnsanların, değişik çevre ve iklim koşullarına uyum sağlama kapasiteleri yüksek olmasına rağmen, meteorolojik koşulların kaydedilir ölçüde değişmesine karşı savunmasız kaldıkları da bilinen bir gerçektir. Nitekim insanlar hava olaylarının ya çok soğuk, ya çok sıcak veya çok nemli ya da çok kuru olduğunda farkına varırlar ve etkilenirler. Ekstrem değerler ve olaylar insan sağlığı çevre ve ekonomi için önemli etkilere sahiptir. Örneğin, aşırı sıcaklıklarda, güneş çarpması ya da donma gibi hadiselerle karşılaşmak mümkündür. İnsanın rahat edebileceği hava sıcaklığının artması, fizyolojik stres, kalp krizi, diğer hastalıklar ve hatta ölümlere yol açabilir. Ancak bu etki, bireyin fizyolojik yapısına, yaşına ve diğer nedenlere de bağlıdır.

Çevremizdeki hava, ev, büro, fabrika ve taşıtlar, petrol yanmaları vs. gibi kaynakların oluşturduğu zehirli gazlar, bitki polenleri, mantar sporları gibi partiküller ve diğer zararlı emisyonları içermekte ve insan sağlığı üzerinde olumsuz etkilere neden olmaktadır.

Tropikal fırtınalar, şiddetli seller, anormal yağışlar ve kuraklık gibi doğal felaketler de insan yaşamı ve sağlık üzerinde olumsuz etkilerde bulunmaktadır. Gelişmiş erken uyarı sistemleri, milyonlarca yaşamı bu tür felaketlerden önemli ölçüde korumaktadır.

Ozon tabakası; bilindiği üzere insanlar, diğer canlılar ve bitkiler için zararlı olan ultraviyole ışınlarına karşı dünyayı bir kalkan gibi korumaktadır. Ozon incelmesi ve sera gazı birikimi sağlık üzerinde olumsuz etkiler yaratacaktır. Bu nedenle, ozon incelmesine neden olan gazların kullanımında tüm dünya kısıtlamaya gitmiştir.

Yıllardır, ağır sanayileşme sonucu oluşan hava, su ve çevre kirliliği, ormanların tahribi ve diğer birçok olumsuz etki doğaya çok büyük zarar vermiştir.

Dünya ekonomisinin hava olayları ve iklime karşı duyarlılığının gün geçtikçe daha iyi anlaşılması, Meteoroloji bilimine olan ilgiyi ve beklentileri artırmıştır. Günümüzde, pek çok faaliyet her türlü risk ihtimali göz önünde bulundurularak yapılmasına rağmen, hemen hemen tüm insan faaliyetleri hava, iklim ve su şartlarından etkilenmektedir.

Bu durum, su, enerji ve diğer kaynakların kullanımı, sağlık, ulaşım, şehirleşme, gıda güvenliği, turizm ve boş zaman etkinliklerinin planlaması gibi bir çok alanda, meteorolojik hizmetlerin yeni ve daha sofistike türlerini gerektirir.

İklim değişikliği, ozon tabakasının incelmesi, nüfus artışı, çölleşme ve insan güvenliğini tehdit eden diğer olağanüstü olayları önceden tahmin etmek, önlemek ve etkilerini azaltmak için, Meteoroloji bilimine olan ihtiyaç artarak devam edecektir.

23 Mart, Meteoroloji günü olarak 1961 yılından itibaren etkinliklerle kutlanmaya başlanmıştır.
Ülkemizde konuyla ilgili olarak Meteoroloji Genel Müdürlüğü, inceleme ve araştırma yapmaktadır.
Okullarda öğrencilerin dikkatini çekmek amacıyla, 23 Mart Meteoroloji Günü, bilimsel yöntemlerle değerlendirilmektedir.

BilindiÄŸi üzere 4 Aralık tarihi tüm dünyada olduÄŸu gibi ülkemizde de “Dünya Madenciler Günü” olarak kullanılmaktadır. Uzun bir süreden beri ülkemizin belli baÅŸlı metropollerinde ve çeÅŸitli maden iÅŸletmelerinde, kutlanmaktadır.
4 Aralık tarihi, madenciliÄŸin piri olarak kabul edilen Santa Barbara’ya adanmış olup, Roma Ä°mparatorluÄŸu zamanında babasının gazabından kaçarak, madencilerin çalışmakta olduÄŸu bir maÄŸaraya sığınan ve bu madenciler tarafından azize kabul edilen Santa Barbara’nın aynı zamanda Ä°zmit’te yaÅŸamış olması ve efsanenin geçtiÄŸi mekânların Anadolu olmasının da ayrı bir önemi vardır.

Madencilerin koruyucu azizesi olarak kabul edilen Santa Barbara’nın 4 Aralık tarihinde bu maÄŸaraya yerleÅŸmesi ve maÄŸarada çalışmakta olan madencileri koruyor olması, önce Anadolu’da daha sonrada Avrupa ve tüm dünyada “Dünya Madenciler Günü” olarak kullanılmaktadır.

BÄ°R HÄ°KAYE

Yeşil gözlü genç kadın evinin mutfağıyla salondaki masamsı büyük sehpa arasında mekik dokuyor. Her seferinde elinde iki tabakla mutfaktan dönüyor. Siyah ve yeşil zeytin, beyazpeynir, kaşar peyniri, tereyağı, kendi yaptığı ev reçelleri, dilimlenmiş domates, salatalık, biber, haşlanmış yumurta ve taze ekmekle masayı donatıyor. Dokuz yaşındaki Melike Nur küçük adımlarıyla annesine yardım ediyor. Becerikli karısının hamaratlığını gururla izleyen Musa Aydın, çaydanlığın demliğini eline alıyor, ince belli bardakları yarısına kadar dolduruyor. Diğer yarısını da sıcak su ile takviye ederken “Hadi Meryem, sen de gel otur artık� diyerek kahvaltıya başlama vaktinin geldiğini bildiriyor.

Meryem, kendi yarattığı görkemli sofraya otururken kocasına sevgiyle gülümsüyor. Sonra domates tabağının üzerinde gezdirdiği tuzlukla birlikte Zonguldaklı kadınların ortak kadersizliğini masaya serpiyor:

“Madenci kızı oldum ama asla madenci karısı olmayacağım diyordum.�

Meryem, belki de büyük konuÅŸtuÄŸu için bir madenciyi sevip, evlendiÄŸini düşünüyor. Annesi ve ablalarıyla birlikte yaÅŸadıklarını özetlerken, madenci elbisesi yıkamamaya ahdettiÄŸini söylüyor. Madenci karısı–kızı olmanın çilesiniyse sona saklıyor: “Bir de ‘ocaktan bugün saÄŸ çıkacak mı’ korkusu… Babamda bunu yaÅŸadım, kocamda yaÅŸamak istemiyordum. Ama kader iÅŸte bir madenciyle evliyim, o korkuyu yine yaşıyorum!â€� Meryem’in korkusu, kocası Musa’yı on üç yıl önce lise öğrencisi olduÄŸu sırada yakalıyor. 3 Mart 1992 günü, Zonguldak kömür havzasının iki yüz yıllık tarihindeki en büyük grizu patlaması Kozlu’daki Uzun Mehmet kuyusunda meydana geliyor. O sırada sokakta arkadaÅŸlarıyla top oynayan Musa, koÅŸarak ocağı tepeden gören arsaya geldiÄŸinde babası Mehmet Aydın’ın çalıştığı kuyudan alevler çıkmakta olduÄŸunu görüyor: “İnsan o ocaktan kimsenin saÄŸ çıkamayacağını düşünüyor. Ama yine de bir umutla iÅŸletmenin kapısına yığılıyorsunuz.â€�

Tıpkı Gülsün Kaplangil gibi… Patlama sesiyle birlikte Türkiye TaÅŸkömürü Kurumu (TTK) Kozlu Müessese Müdürlüğü’nün kapısına yığılan kadınların en önünde o yer alıyor. Sonra farklı bir nedenle önlerinde olacağı kadınların arasında, “ölüm ocağıâ€� kapısında umutla, “yaşıyorâ€� haberi almak için bekliyor.

Grizu patlamalarında ölen maden işçilerinin aileleriyle görüşüyoruz. Sabah kahvaltısını ÅŸehit madenci oÄŸlu Musa Aydın’ın evinde yaptıktan sonra Gülsün Kaplangil’e gidiyoruz. Ortanca kızı Ceyhan’la birlikte yaÅŸayan Gülsün, eÅŸi Celal Kaplangil’in bakım atölyesinde çalıştığı için olaÄŸanüstü bir ÅŸey olmadan “aÅŸağıâ€� inmediÄŸini söylüyor: “Kazanın olduÄŸu gün ocaÄŸa inmesi gerekiyormuÅŸ. Birlikte kahvaltı ettik. Karşılıklı oturup birer sigara içtik. AkÅŸam yedi buçuk, sekizde çıkacağını söyledi. Çıkarım dediÄŸi saatte grizu patladı!â€�

Gülsün eşinin ölümünü ancak iki ay sonra kabul edebiliyor. O hale geliyor ki, psikiyatrına “Beni uyutun, uyandığımda her şey yeniden başlasın� diye yalvarıyor. Doktor ise “bunu ancak sen yapabilirsin� diyor. O da kendisine bir uğraş buluyor: �ehit Madenci Aileleri inisiyatifini kuruyor.

Kendi kocasıyla birlikte ocakta yanarak kömür haline gelmiş kömürcü eşlerinin vicdanı oluyor. Bu türden facialarda acılar, olay anıyla sınırlı kalmıyor. Tersine artçı acılar yola çıkıyor.

Kooperatifler, demokratik işletme kuruluşlarıdır. Kooperatiflerde temel amaç kâr değil, işbirliği ve dayanışmadır. Birbirlerine meslek, sanat, toplumsal çıkar bağları olan grupların kendi aralarında kurdukları kuruluşlardır. Amaç, verimli çalışmak, ortak ihtiyaçlarını karşılamak, emek ve ürünleri değerlendirmektir.

Kooperatif öyle denilebilir ki birlik ruhunun kalesidir. “Birlikten kuvvet doğar� sözü bunu en iyi şekilde açıklamaktadır. İnsanlar bireysel olarak yapamadıkları şeyleri, kooperatifler kurarak ortaklaşa başarabilirler. Bu güç; tek insanın yapamadığı ya da iyi yapamadığı çoğu işin üstesinden gelebilir.

Üreticiler, mal üretir. Ürünlerini değeri ile satabilmek, emeklerinin karşılığını alabilmek isterler. Bunu tek başlarına başaramazlar. Tüketiciler de ucuz ve kaliteli mal almak isterler. Kurulmuş bir birlikleri yoksa kalitesiz malları pahalıya almak zorunda kalırlar.

Arsa, ev almak isteyen dar gelirli bireyler de kooperatifler kurarak küçük tasarrufları ile mal sahibi olabilirler. Aynı amaç etrafında toplanan kişilerden oluşan kooperatif, kâr amacı gütmez. Üyelerine ya da yararlananlara ekonomik katkı sağlar.

Bir kooperatifte şu özellikler bulunmalıdır:

• Ä°ÅŸbirliÄŸi amacıyla kurulurlar.
• Kooperatiflerin gelir ve giderleri arasında gelir farkı kalırsa ortaklara eÅŸit olarak geri dağıtılır.
• Sermayeleri ve ortak sayıları sınırlıdır.
• Mesleksel geliÅŸme, ortak yaÅŸama, birbirlerinin çıkarlarına saygı duyma, sorunları paylaÅŸabilme gibi konularda eÄŸitimi güçlendirir.

Sosyal bir oluşum olan kooperatifçilik 21 Aralık 1844 yılında İngiltere’de kurulmuştur. Bizde ilk kooperatif Mithat Paşa tarafından 1863 yılında “Memleket Sandığı� adı ile kurulmuştu. İyi sonuçları görülünce 1867 yılında yaygınlaştırılmasına karar verildi. Bu sandıklarda çiftçilerin ürettiği mallar satılır, elde edilen para o çiftçinin sermayesi olarak sandığa yatırılırdı. Sandıklar, halkın güvendiği dört vekil tarafından yönetilirdi. Bu vekiller görevlerini ücretsiz olarak yapardı.

Atatürk, ilk “Tarım Kredi Kooperatifini� Silifke ilçesine bağlı birkaç köyün de içinde bulunduğu “Tekirçiftliği� köyünde 30 Haziran 1936 yılında açtı. Kendisi de ilk ortak olarak katıldı. “İnsanlar kişisel olarak çalışırlarsa başarılı olamazlar� diyerek kooperatifleşmenin önemini vurgulamıştır.

KOOPERATİF ÇE�İTLERİ

1. Üretim Kooperatifleri: Aynı ürünleri üretmek ya da ortakların ürettikleri hammaddeleri kullanmak, ürünlerini gerçek değerleri ile satmak amacı ile kurulurlar. Üç grupta toplanırlar.- Tarım ürünleri kooperatifleri
   - Sanayi ürünleri kooperatifleri
   - Satın alma kooperatifleri
    
2. Tüketim Kooperatifleri: ortaklarının gereksinim duyduğu tüketim mallarını en iyi kalitede ve ucuz fiyata sağlamak amacıyla kurulurlar. Bu kooperatifler gereksinimleri olan malları doğrudan üreticiden almak, aracıyı ortadan kaldırmak isterler.
    
3. Kredi Kooperatifleri: Ortaklarına kredi vermek ya da kredi bulmak amacı ile kurulurlar. Üç grupta toplanır :- Tarım Kredi Kooperatifleri
   - �ehir Kredi Kooperatifleri
   - Kefalet Kooperatifleri

Bunlardan başka karma kooperatifler de vardır. El sanatları üretim ve satış kooperatifi gibi.

Kişilerin, dolayısıyla ülkenin kalkınmasında büyük payı olan kooperatifçiliği tanıtmak, yararlarını anlatmak, bireyleri kooperatifçiliğe teşvik etmek amacı ile 21 Aralık günü “Dünya Kooperatifçilik Günü� olarak kabul edilmiştir.

Bu günde kooperatiflerin önemi anlatılır. Kişisel değil, toplumsal bir kuruluş olduğu vurgulanır. Çeşitli kooperatiflere geziler düzenlenir, çalışmaları hakkında bilgi alınır.

8 Mart günü Dünya Kadınlar Günü olarak kutlanır. Bu gün kadınlar tarafından ve / ya da kadınlar için konferans, gösteri ve eğlence gibi çeşitli etkinlikler düzenlenir. Kadınlar arası dayanışma ve kadınların toplumdan beklentileri vurgulanır.

Kadınlara özgü bir günün var olması düşüncesi ilk kez, 26-27 Ağustos 1910’da Kopenhag’da düzenlenen Uluslararası Sosyalist Kadınlar Konferansında ortaya atıldı ve kabul edildi. Bir çok ülkede her yıl kutlanmaya başladı. İsveç’te ise 1912 yılından itibaren kutlanmaya başladı.

Ancak ilk yıllarda belli bir tarih saptanmamıştı ve değişen tarihlerde ama her zaman ilkbaharda kutlanıyordu. Tarihin 8 Mart olarak saptanışı 1921’de Moskova’da gerçekleştirilen 3. Uluslararası Kadınlar Konferansı tarafından olmuştur.

İki dünya savaşı yılları arasında bazı ülkelerde kutlanması yasaklanan Kadınlar Günü, 1960’lı yılların sonunda Amerika Birleşik Devletleri’nde de kutlanılmaya başlamasıyla daha güçlü bir şekilde gündeme geldi. Birleşmiş Milletler Genel Kurulu, 1977 yılında 8 Mart’ın Dünya Kadınlar Günü olarak kutlanmasını kabul etti.

Kaynak: NATIONALENCYKLOPEDIN

İLGİNÇ BİLGİLER

Birleşmiş Milletler tarafından yapılan bir araştırmaya göre;

1. Dünyadaki işlerin %66’sı kadınlar tarafından görülüyor.
2. Buna karşın kadınlar dünyadaki toplam gelirin ancak %10’una sahipler.
3. Dünya’daki mal varlığının ise % 1’ine sahipler.
4. Başka bir değişle dünyadaki işlerin % 34’ü erkekler tarafından görülüyor ama erkekler dünyadaki toplam gelirin % 90’ına ve toplam mal varlığının % 99’una sahipler.

Türkiye’den Rakamlar ( Milliyet, 8 Mart 2001)

1. �ehirlerde evli kadınların % 18’i, köylerde de % 76’sı eşleri tarafından dövülüyor.
2. Kadınların % 57,7’si evliliklerinin ilk gününde şiddetle karşılaşıyor.
3. Aile içi suçların % 90’ını kadına karşı işlenen suçlar oluşturuyor.

DÃœNDEN BUGÃœNE “KADINLAR GÃœNÃœ”

Dünya Kadınlar Günü ilk kez 1800′lü yıllarda bir tekstil fabrikasında daha iyi çalışma koÅŸulları için greve giden kadın işçilerin fabrikaya kilitlenmesi, arkasından da çıkan yangında fabrika önünde kurulan barikatlardan kaçamayarak ölmeleriyle gündeme geldi Kadınlar tüm dünyada olduÄŸu gibi ülkemizde de 8 Mart’ta eÅŸitlik isteklerini daha yüksek sesle dile getiriyorlar.

8 Mart’ın Dünya Kadınlar Günü olarak kutlanması, uluslararası düzeyde kabul gören bir hal alması 1970′lere rastlasa da, bu tarihe kaynaklık eden olay ve dünya kadınlarının ortak bir gün kutlama isteÄŸinin gündeme geliÅŸi 1800′lerin ortasını bulur. ABD’nin New York kentindeki Cotton tekstil fabrikasında çalışan işçi kadınlar, 1800′lü yılların ortalarından beri daha iyi çalışma koÅŸulları, emeklerinin karşılığında hak ettikleri ücret ve daha iyi yaÅŸam için mücadele vermektedir. Ama bunca yıllık mücadeleye karşın elde edebildikleri pek bir hak yoktur. En sonunda, 8 Mart 1908 günü, haklarını alabilmek için son çare olarak greve giderler. Ancak patronlar bu greve zalim bir ÅŸekilde müdahale ederler. Greve giden kadınlar fabrika binasına kilitlenirler. Patronlar bu yolla grevin baÅŸka fabrikalara sıçramasını engellemek isterler. Ancak beklenmedik bir ÅŸey olur ve fabrika yanmaya baÅŸlar. Ne yazık ki yangından fabrikada bulunan kadın işçilerden çok azı kaçarak kurtulmayı baÅŸarır Yanan fabrikadan kaçmayı ve fabrikanın çevresine kurulmuÅŸ olan barikatları aÅŸmayı baÅŸaramayan 129 kadın işçi yanarak ölür.

Aynı yıl diğer endüstri kollarındaki kadınlar da mücadeleye devam ederler. Kadınların yürüttükleri mücadelenin temelinde seçme ve seçilme hakkı, günlük çalışma saatlerinin, koşullarının ve ücretlendirmenin yeniden düzenlenmesi gibi konular bulunmaktadır. Dünya Kadınlar Gününde bugün de ilk başlarda yapıldığı gibi eşitlik için, bağımsızlık için, politik haksızlıkların ortadan kalkması için, daha iyi yaşama ve çalışma koşulları elde edebilmek için çalışılıyor.

TÃœRKÄ°YE’DE 8 MART KADINLAR GÃœNÃœ

Ä°lk kez 1921 yılında “Emekçi Kadınlar Günü” olarak kutlanmaya baÅŸlayan 8 Mart, 1975 yılında daha yaygın olarak kutlandı ve sokaÄŸa taşındı.

“BirleÅŸmiÅŸ Milletler Kadınlar On Yılı” programında Türkiye de etkilenmiÅŸ, 1975 yılında “Türkiye 1975 Kadın Yılı” kongresi yapılmıştır. 1980 askeri darbesinden sonra dört yıl anılmadı 8 Mart. 1984′ten itibaren her yıl çeÅŸitli kadın örgütleri tarafından Dünya Kadınlar Günü kutlanmaya baÅŸlandı.

Kadınlar 80′li yıllarda 8 Mart’ı izinli yürüyüş ve ÅŸenliklerle kutlayamamışlarsa da, küçük gruplar mütevazi kutlamalarını sürdürdüler. 90′lı yıllarda kadın kuruluÅŸlarının sayı ve çeÅŸitliliÄŸinin artması ile beraber 8 Mart daha geniÅŸ bir katılımla kutlanılır oldu.

BirleÅŸmiÅŸ Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) 16 Ekim’i Dünya Gıda Günü olarak kabul etti. Dünya Gıda Günü’nde BirleÅŸmiÅŸ Milletlere üye ülkelerde açlık, gıda üretimi ve tüketimi gibi konular incelenir. Beslenme üzerinde durulur. Ãœlkemizde her yıl 16 Ekim günü gazete ve dergilerde konuya iliÅŸkin yazılar yayınlanır. Radyo ve televizyonda konuÅŸmalar yapılır. Okullarımızda beslenmenin, dengeli beslenmenin önem ve gereÄŸi anlatılır.

Beslenmek için aldığımız; hayvansal, bitkisel, madensel maddelere besin denir. Dünyada üretilen gıda maddeleri artan nüfusa yeterli olmamaktadır. Besin maddeleri üretiminin az olduğu yoksul ülkelerde açlık ve yetersiz beslenme sorunu vardır. Açlık, yetersiz beslenme, bedenin gerekli ölçü ve türde besin alamamasıdır. Açlık ve yetersiz beslenme konusu tüm ulusların ortak sorunudur. Bu soruna dikkati çekmek, çözüm yolları bulmak amacı ile her yıl Birleşmiş Milletlere üye tüm ülkelerde toplantılar düzenlenir. Toplantılardaki araştırma ve inceleme sonuçları dünya kamuoyuna duyurulur.

Yetersiz ve dengesiz beslenme sorunlarının nedenleri, besin üretim ve dağılımının yetersizliği, bilgisizlik, hızlı nüfus artışı, ekonomik güçsüzlük ve çevre sağlığının bozulmasıdır. Yapılan hesaplara göre dünyada yaklaşık 450 milyon insan yetersiz beslenmektedir. Sadece bu sayı bile dünyamızın en büyük ve en önemli sorununun açlık olduğunu gösteriyor. Dünyanın pek çok yerinde insanlar, açlıktan ölmekte, iyi beslenemedikleri için hasta olmaktadırlar.

Ülkemizde besin üretimi, artan nüfusun gereksinmesini karşılamaktadır. Besin tüketimimiz ile üretimimiz arasında bir denge vardır. Türkiye, yeryüzünde besin maddeleri üretiminde kendi kendine yeterli yedi ülkeden biridir. Ancak yurdumuzda üretilen besin maddeleri iyi değerlendirilmiyor. Besin maddelerinden gereği gibi yararlanılmıyor. Üretilen besinler ülkemizde düzenli olarak dağıtılamıyor.

Halkımızın iyi ve yeterli besin alması amacıyla Milli Gıda Yüksek Kurulu adında bir örgüt kurulmuştur.

Kurulun başlıca görevleri şöyle belirlenmiştir:
1. Besin maddelerinin üretim ve tüketim sorunlarını araştırmak.
2. Beslenme sorunlarının çözümleri için öneriler saptamak.
3. Konuya ilişkin yasal düzenlemeleri incelemek.

Büyük kentlerimizde yapılan bir araştırma sonucuna göre besin maddelerinin onda biri çöplüklere atılmaktadır. Atılan besin maddelerinin başında genelde tahıl ürünleri gelmektedir. Bu savurganlığın önlenmesi için üstümüze düşen görevleri yapmalı, savurganlığın bu türüne de karşı çıkmalıyız. Yakınlarımızı bu konuda sürekli uyaralım.

Başlıca besinlerimiz sebze, meyve, et, ekmek, yağ, tuz, süt, su, yumurtadır. Besinlerin bir bölümü vücudumuz için gerekli olan ısı ve enerjiyi sağlar. Bunlar şekerli maddeler ve yağlardır. Bir bölümü organlarımızı onarır, büyümemizi etkiler. Bunlar süt, yumurta, baklagiller gibi proteinlerdir. Vitaminler ise vücudumuzu hastalıklardan korur. Vitaminler daha çok meyve ve sebzelerde bulunur.

BESLENME KURALLARI
En iyi beslenme, dengeli beslenmedir. Dengeli beslenme vücudumuza gerekli yiyecek ve içeceklerin yeterli ölçüde ve türde alınmasıdır. İnsanlar ne çok, ne az yemeli, yeteri kadar besin almalıdır.
Aşağıda sıralanan beslenme kurallarını titizlikle uygularsak beslenmeden beklenen yararı sağlamış oluruz.

Yararlı değişik besinler almalıyız. Vücudumuz için yararlı olmayan besinleri almaktan kaçınmalıyız. Aldığımız besinlerin değişik besin olmasına özen göstermeliyiz. Yiyeceklerimizi temiz, taze ve bize en çok yararlı olanlar arasından seçmeliyiz. Sokaklarda üstü açık, temizlik kurallarına uyulmadan hazırlanan ve satılan yiyecekleri almamalıyız.

Beslenmemiz belirli bir düzen içinde olmalıdır. Sabah kahvaltısı, öğle ve akşam yemekleri belirli saatlerde, düzenli olarak yenmelidir. Özellikle sabah kahvaltısı unutulmamalı, günlük çalışmamızın verimli olması için sabah kahvaltısına ayrı bir özen gösterilmelidir.

Yiyecekler arasından sevip sevmeme ayrımı yapılmamalıdır.

Lokmaları iyice çiğnedikten sonra yutmalıyız. Çiğnenmeden yutulan lokmalar sindirim organlarından mideyi yorar. İyi sindirilmez. Beslenmeden beklenen yararlar da sağlanmamış olur.

Yemekten sonra dişlerimizi fırçalamalıyız. Böylelikle diş etlerine daha çok kan gelmesi, dişlerin beslenmesi, dişlerin çürümesinin önlenmesi, canlı tutulması sağlanır.

SOFRADA NELERE DÄ°KKAT ETMELÄ°YÄ°Z
1. Sofraya oturmadan önce ellerimizi yıkamalıyız.
2. Evimizde, okulumuzda beslenme saatinde, konuk olduğumuz evde, lokantada başkalarının iştahını kaçırıcı söz ve davranışlardan kaçınmalıyız.
3. Sofraya birlikte oturmalıyız, yemeğe birlikte başlamalıyız.
4. Yemek yerken lokmaları ağzımız kapalı çiğnemeliyiz.
5. Lokmaları iyice çiğnedikten sonra yutmalıyız.
6. Yiyecekleri dişimizle değil, bıçakla kesmeliyiz.
7. Yemeğin sonunda yemeği hazırlayanlara teşekkür etmeliyiz.

Mart ayının 22. günü Dünya Çocuk Å�iirleri Günü’dür. Bugün sınıflarda, okullarda öğrenciler ÅŸiirler okurlar. Hazırlıkları önceden yapılan ÅŸiir yazma yarışmalarının sonuçları açıklanır. Yarışmada derece alanlara armaÄŸanlar verilir.

Dünya Çocuk Å�iirleri Günü evrensel bir gündür. Yalnız ülkemizde deÄŸil BirleÅŸmiÅŸ Milletler’e üye tüm ülkelerde aynı günde kutlanır. Dinleri, dilleri, renkleri ayrı olan bütün dünya çocukları bugün aynı duygularla aynı düşüncelerle dolu bir gün yaÅŸarlar.
Merkezi Belçika’nın Lieg kentinde bulunan Uluslararası Dünya Çocuk Å�iirleri Örgütü 1978 yılında; her yıl 22 Mart’ın Dünya Çocuk Å�iirleri Günü olarak kutlanıp, deÄŸerlendirilmesini kararlaÅŸtırdı. Örgüt her yıl saptadığı deÄŸiÅŸik bir konuda ÅŸiir yazılması için dünya çocuklarına çaÄŸrıda bulunur.

Dünya Çocuk Å�iirleri Örgütü bugüne kadar. Çocuk Dünyası, DiÄŸerlerini Nasıl Düşünüyorsun?, SavaÅŸ’ı Önlemek için Sözcükler, Barışa ÇaÄŸrı ve 1983 yılında da Dünya Evimizdir konularında ÅŸiirler yazılmasını istemiÅŸtir. Dünya çocuklarının bu konularda yazdıkları ÅŸiirler Lieg kentindeki Kongre Sarayı Salonunda sergilenir. Sergilenen ÅŸiirler bir antolojide topla­nır. Antoloji BirleÅŸmiÅŸ Milletler aracılığı ile yarışmaya katılan ülkelere gönderilir.

�iir nedir? �iir bir yazın türüdür. Duyguların, izlenimlerin uyumlu bir ses ve söz düzeni içinde anlatımıdır. Ses ve söz güzelliğinin bir arada bütünleşmesine şiir denir. �iir anlayışı çağdan çağa, ulustan ulusa, insandan insana değişir.

�iir yazana şair ya da ozan denir. �iirin bir satırına dize (mısra), aralarında anlam ilişkisi bulunan iki dizeye beyit denir. En az dört dizeden oluşan şiir parçasına da kıta adı verilir.

�iir yaşamımızı güzelleştirir. Dünyamızı renklendirir. �iir okurken, dinlerken içimizde tatlı ürpertiler doğar, heyecanlanır, etkileniriz. Ozan duygularım, coşkularını ses ve söz yardımıyla, anlatır.

Yalnız Dünya Çocuk Å�iirleri Günü’nde deÄŸil her zaman ÅŸiir okuyalım. Kitaplığımızda ÅŸiir kitaplarına da yer verelim.

AÇIKLAMA -1-

Ekim ayının ilk Pazartesi günü Dünya Çocuk Günü’ dür. Çocukların iyi yetiÅŸtirilmesi ulusların ortak sorunudur. Bu ortak sorun için ilk çalışmalar 1923 yılında baÅŸladı. Ä°sviçre’nin Cenevre kentinde toplanan kırk ülkenin delegeleri Uluslararası Çocukları Koruma BirliÄŸi’ni kurdular.

Uluslararası bu kuruluÅŸ, BirleÅŸmiÅŸ Milletler Örgütü’ nün kurulmasını izleyen yılda UNICEF’ e dönüştü. UNICEF, “BirleÅŸmiÅŸ Milletler Çocuklara Yardım Fonu”nun kısaltılmış adıdır. BirleÅŸmiÅŸ Milletler Örgütü 1954 yılında oybirliÄŸi ile Ekim ayının ilk pazartesi gününü Dünya Çocuk Günü olarak kabul etti.

Dünya Çocuk Günü evrenseldir. BirleÅŸmiÅŸ Milletler Örgütü’ ne üye bütün ülkelerde aynı günde kutlanır. Ãœye ülkelerin radyo, gazete ve televizyonlarında bu günün önemi anlatılır. Çocukların bakım ve korunmasının gerekliliÄŸi üzerinde durulur.

Çocuklar yarının büyükleridir. Geleceğin yöneticisi ve güvencesidirler.
Dünya Çocuk Günü

İnsanlığın mutluluğu, dünyamızın güzelleşmesi, çocukların korunmasın, iyi yetişmesine bağlıdır. Barış içinde yaşamak, güzellikleri paylaşmak, eğitimle olur. Dünya Çocuk Günü çocuklar arasında ortak duygular oluşmasını, ulusların barış içinde yaşama özlemlerinin pekişmesini amaçlar.

Bu amacın gerçekleÅŸmesi için BirleÅŸmiÅŸ Milletler Genel Kurulu, 1959 yılında daha iyi bir yaÅŸam, mutlu bir çocukluk dönemi için Çocuk Hakları Bildirisi’ ni yayınladı.

Ülkemizde çocuklara sağlık hizmeti götürmek amacıyla çocuk hastaneleri açılmıştır. Çocuk yaşta suç işleyenlerin iyiye yöneltilmesi için Çocuk Islahevleri kurulmuştur. Büyük yerleşim merkezlerinde çocuk bahçeleri vardır. Çocukların yararlandığı çocuk kitaplıkları kurulmuştur. Öte yandan anasız, babasız çocukların korunması, bakımı, barındırılması için Çocuk Esirgeme Kurumu ve Yetiştirme Yurtları açılmıştır.

Dünya Çocuk Günü’nde okullarda, sınıflarda günün anlam ve önemi üzerinde durulur. Dünya Çocuk Hakları ve Türk Çocuk Hakları Bildirileri okunur. Bildirilerde belirlenen belli baÅŸlı haklar konusunda açıklamalar yapılır.

AÇIKLAMA -2-

Bugün küçüğüz. Ama yarın büyüyeceğiz. Okuyup ailemize. milletimize ve devletimize faydalı insanlar olacağız. Subay, doktor, avukat, öğretmen, hakim, mühendis, memur, tüccar olup, yurdumuza hizmet edeceğiz.
Henüz küçük olduÄŸumuz için, her ihtiyacımızı annemiz ve babamız karşılar. Babamız dışarıdaki ihtiyaçlarımızı karşılar. Annemiz bize bakar, yiyecekleri piÅŸirir, giyeceklerimizi diker ve onarır. Annesiz ve babasız çocuklara “Çocuk Esirgeme Kurumu” bakar.

Bir ülkenin geleceği için, çocuk çok önemlidir. Gelecekte büyüyecek olan bu çocuk, vatanına hizmet edecektir. Ailesine yardımda bulunacaktır. Bunun için, çocukların sağlıklı büyümeleri ve eğitilmeleri gerekir. Ahlaklı, dürüst, vatansever olarak yetiştirilen insanlar, vatanları için bir teminattır.

Cumhuriyet döneminde, yüce Atatürk’ün emriyle, Türk çocuklarının en iyi ÅŸekilde yetiÅŸtirilmesine çalışıldı. SaÄŸlığına, eÄŸitim ve öğretimine önem verildi. Çocukların okumaları için her kademede okullar açıldı. Çocuk bakım evleri, doÄŸum evleri, çocuk hastaneleri, çocuk yuvaları kuruldu. Yardım kurumları eliyle kimsesiz çocuklara yardım edilmektedir. Okullarımızda çocukların eÄŸitimi ve saÄŸlığı üzerinde çok dikkatlice durulur. Anne, baba ve öğretmenler bizim çok iyi bir insan olarak yetiÅŸmemiz için uÄŸraşırlar. Biz de, bu emekleri boÅŸa çıkarmayalım. Çok çalışalım. Büyüklerimizin sözünü dinleyelim. Herkesle iyi geçinelim. Yoksul, kimsesiz arkadaÅŸlarımıza yardım edelim.

Çocukların kıymetini bilen, onlara önem veren milletler, iyi bir neslin yetişmesi için çalışırlar. Okullar, çocuk tiyatroları, çocuk kütüphaneleri, çocuk parkları ve bahçeleri yaparak, çocukların en iyi biçimde yetişmelerini sağlarlar.

Gazete, dergi, kitap, çeşitli çocuk yayınları, çocukların eğitim, öğretim, kültür ve bilgi bakımından gelişmeleri için çıkarılır. Radyo ve televizyonlarda çocuklar ile ilgili programlar düzenlenir.

Atatürk, hiç bir milletin yapmadığını Türk çocukları için yaptı. En büyük bayramımız olan 23 Nisan Milli Egemenlik Bayramı’nı bize armaÄŸan etti. Bugün bu bayram, çocuk bayramı olarak kutlanıyor. Vatanımızı düşmandan kurtaran Atatürk, Türk çocuklarından vatansever olmalarını ister. Vatanın bir karış toprağını bile canları pahasına da olsa kimseye vermemesini, gerektiÄŸinde seve seve canlarını vermelerini ister. Ä°yi birer yönetici olarak yurdumuzun yücelmesine ve kalkınmasına yardımcı olmalarını ister.

Çocuklara önem veren milletler, Ekim ayının ilk Pazartesi gününü “Dünya Çocuk Günü” olarak kabul etmiÅŸlerdir. Bu günde çocukların iyi yetiÅŸmeleri ve korunmaları üzerinde durulur. Kimsesiz çocuklara yardımlar yapılır. Çocukların iyi birer insan olarak yetiÅŸtirilmelerine uÄŸraşılır. Irk, dil, din farkı gözetilmeden bu yardım yapılmalıdır.

DÜNYA ÇİFTÇİLER GÜNÜ

14 Mayıs 1946 Uluslararası Tarım Ãœreticileri Federasyonu’nun kuruluÅŸ tarihidir. Bu kuruluÅŸun kısa adı Ä°FAB’ tır. Türkiye Ziraat Odaları BirliÄŸi bu kuruluÅŸun üyesidir.
Uluslararası Tarım Ãœreticileri Federasyonu’nun kuruluÅŸ günü olan 14 Mayıs yalnız bizde deÄŸil kuruluÅŸa üye bütün ülkelerde Dünya Çiftçiler Günü olarak kutlanmaktadır.

Çiftçi, geçimini toprağı ekerek sağlayan kimsedir.

Dünya Çiftçiler Günü’nde radyo ve televizyonda çiftçinin sorunları dile getirilir. Bu konuda açık oturumlar düzenlenir.

Hazırlanan özel programlarda, tarımda verimlilik konusu üzerinde durulur. Sulama, gübreleme, ilaçlama konusunda aydınlatıcı bilgiler verilir. Toprağın daha iyi işlenebil­mesi için ekim, dikim, bakım ve hasat işlerini yapmakta kullanılan alet ve makinalar tanıtılır. Yine Dünya Çiftçiler Günü’nde çok güç şartlar altında çalışan çiftçilerin ekonomimize katkıları anlatılır.

Dünya Çiftçiler Günü okullarda da kutlanır. Beslenmemiz için gerekli tarım ürünleri üreten çiftçilerimizin baÄŸ, bahçe ve tarlada nasıl zor ÅŸartlar altında çalıştıkları açıklanır. Giyeceklerimizin ham, maddesi olan pamuÄŸun, ipeÄŸin, yünün üretilmesinde çiftçilerimizin çalışmaları anlatılır. Sınıflarda tarım ürünleri koleksiyonu yapılır. Çiftçilerle ilgili ÅŸiirler okunur. Okul gazetesine Dünya Çiftçiler Günü’nün anlam ve önemini açıklayan yazılar hazırlanır. Gazete ve dergilerde yayınlanan yazılar kesilerek deÄŸerlendirilir.

Nüfusumuzun büyük çoğunluğu köylerde çiftçilik yapar. Çiftçiler her mevsimde çalışırlar. Bu çalışmalarının sonucu olarak sofralarımızın ekmeğini, meyvesini, sebzesini üretirler. Yaşamımızı çiftçilerimizin ürettiklerini yiyerek sürdürürüz. Güç şartlar altında çalışan, yorulan çiftçilerimize saygılı olmalıyız. Yiyeceklerimizin her birinde çiftçilerimizin alın teri ve göz nuru olduğunu unutmamalıyız.

Dünya Çiftçiler Günü’nde öğrendiklerimizi unutmayalım. Beslenmemizi saÄŸlamak için her mevsim gece gündüz, yaz kış demeden çalışan çiftçilerimize saygılı olalım.

ÇİFTÇİYE SAYGI

Tahıl deyince aklımıza buğday, arpa, çavdar, mısır, yulaf gibi taneli bitkiler gelir. Tüm bu tahılların içinde en çok ekilen buğdaydır. Buğday tarihin en eski çağlarından beri insanların başlıca besin kaynağı olmuştur. Soframızdan hiç eksik etmediğimiz, her öğün yediğimiz ekmek buğdaydan yapılmaktadır. Buğday, ekmek haline gelinceye kadar çeşitli işlemlerden geçer.

Küçük buğday tanesi, toprağa ekilişinden ekmek haline gelinceye dek basından geçen öyküsünü şöyle anlatıyor:

«Ben küçücük bir buğday tanesi idim. Ali Dayı sonbahar mevsiminde yağmurlar başlayınca tarlasını sürdü. Gübreliğinde biriktirdiği gübreyi toprağına vererek tarlasının verim gücünü artırdı. Daha sonra traktörlerle tarlasını sürdü. Tarlası sürülünce toprağı kabardı. Alttaki toprak üste, üsteki toprak da alta gelerek karıştı. Sürdüğü tarlasına tohumluk için ayırdığı beni ve öteki arkadaşlarımı ekti. Üstümüzden tırmıkla geçerek bizi iyice toprağa karıştırdı. Daha sonra da sürgü ile bastırdı. Ben ve arkadaşlarım tüm kış süresince toprağın altında kaldık. Yağmur, kar gibi yağışlarla sulandık, ilkbahar mevsimi gelince havalar ısınmaya başladı. Biz de bir canlanma oldu. Sıcağın ve suyun etkisi ile filizlendik. Yeşil yeşil toprağın üzerine çıktık. Tüm tarla yeşil bir halıya benzedi. Gelip geçenler bize büyük bir hayranlıkla bakıyor­du. Gün geçtikçe, biz daha da büyüdük. İlkbaharın son günlerine doğru başaklandık. Başaklarımızda yeşil yeşil buğday tanecikleri oluştu. Başağımızda bulunan taneler her gün biraz daha büyüdü. Yaz mevsimi gelin­ce de olgunlaştı. Tanelerimiz daha da irileşti. Yemyeşil olan başaklarımız, sapsarı oldu. Bu kez san bir halıyı andırıyorduk. Hele rüzgar esince sağa sola doğru hareket ederek dans ediyorduk. Tanelerimiz iyice olgunlaşınca Ali Dayı ve iki çocuğu oraklarla yanımıza geldi. Saplarımızı köklerimizden ayırarak bizi biçti. Biçildikten sonra demet haline getirildik, harman yerine geldik. Harman yerinde, toprağın üzerine yayıldık. Üzerimizden geçen döven, bizi iyice ezdi. Tanelerimizi, başaklarımızdan ayrıldı. Daha sonra tahta küreklerle rüzgara karşı savrulduk. Saplarımızdan iyice ayrılmak için ince bir tel örgüden meydana gelen elekten geçirildik. Çuvallara doldurulduk değirmene getirildik. Değirmende bizden başka tahıllar da vardı. Değirmenin içi un elde etmeye yarayan araç ve makinelerle dolu idi. Rüzgarla dönen değirmen taşlarının arasında iyice ezilerek un haline geldik. Tekrar çuvallara doldurulduk. Ekmek yapılıp pişirilen ve satılan fırınlara geldik.

Fırında çalışan işçiler bizim bir bölümümüzü aldılar. Elekten geçirerek kepeği aramızdan ayırdılar. Sonra su ile yoğrulduk, hamur olduk. Fırınlara girdik, piştik, kızardık. Fırın vitrinlerine konduk, bakkallara dağıtıldık. Sofraya geldik.»

Buğdayın ekilişinden sofraya gelinceye kadar süren serüven burada bitiyor. Bu süre içinde en çok emek veren, alın teri döken çiftçidir. Yalnız ekmek değil, soframızdaki meyvede, sebzede, çorbada, yemekte çiftçimizin emeği, alın teri vardır. Bu nedenle çiftçilerimize ne kadar saygı göstersek, azdır.

1972 yılında İsveç’in Stockholm kentinde yapılan Birleşmiş Milletler Çevre Konferansında alınan bir kararla, 5 Haziran günü Dünya Çevre Günü olarak kabul edildi.

Haziran ayının ikinci haftası ile başlayan haftayı, okullarımızda Çevre Koruma Haftası olarak kutlamaktayız.
Sanayileşme ve kentlerdeki nüfus yoğunlukları, çevre sorunlarının artmasına sebep olmuştur. Bütün ülkelerin ortak sorunu haline gelen çevre kirlenmesi, günümüzde insan sağlığını tehdit eder boyutlara ulaşmıştır. Ölümlere sebep olan solunum yolu hastalıklarının çoğu hava kirliliği sonucunda oluşmaktadır. Balıklar, çevre kirlenmesinden en çok zarar gören canlıların başında gelir.

Sanayi artıkları, spreyler, yakıtlarla ortaya çıkan gazlar, dumanlar, petrol ve ilaç atıkları, plastik ürünler, suni gübreler ve çöpler çevre kirlenmesine sebep olan en önemli etmenlerdir.

Çevre kirlenmesini, insanın doğaya verdiği zarar olarak da tanımlayabiliriz. Doğanın korunması ve tahribatının engellenmesi zorunludur. Gelecek nesillere iyi bir çevre bırakmak için kirlenmeleri mutlaka önlemek, yeşil alanları ve hayvanları koruyup çoğaltmak gerekir. Bilinçsizce sağa sola attığımız plastik ürünlerin doğada 400 yıl kadar çürümeden kalabildiğini söylersek, karşı karşıya kaldığımız tehlikenin boyutlarını biraz olsun anlayabiliriz. Çevrenin kirlenmesini önlemek için üzerimize düşen görevleri mutlaka yapmalıyız

Hepinize güzel, temiz bir çevrede, mutlu ve sağlıklı bir ömür dilerim.

(Ev ve Sınıf Etkinlikleri Antolojisi Kitabı)

1 Aralık Dünya AIDS günü ve izleyen günler hastalığın iÅŸlendiÄŸi bir hafta olarak anılıyor. Dünya için giderek önemli bir tehlikeye dönüşen ve 22. Yüzyılla birlikte Afrika baÅŸta olmak üzere geri kalmış ülkelerde ortalama yaÅŸam süresinin 30′un altına düşebilme beklentisinden olsa gerek ülkemizde de konu ilk kez ciddiyetle ele alındı.

Tarih boyunca her yüzyılın kendine has bir salgına tanıklık ettiÄŸini görüyoruz. Christopher Colombus Amerika’dan döndükten hemen sonra Fransız ordusu Napoli’yi iÅŸgal edince ÅŸehir bir salgına yakalanmıştı. Fransızlar buna Napoliten Hastalığı, Ä°talyanlar ise Fransız Hastalığı adını vermiÅŸlerdi. Aynı yıllarda benzer bir salgın Kuzey Hindistan’da da görülmüş, bu kez Müslümanlar Hinduları, Hindular da Müslümanları suçlamaya baÅŸlamışlardı. Ama çok kiÅŸi Frenginin Avrupa’ya Colombus’un gemileriyle ulaÅŸtığını söylüyordu. Frengiye yakalananlar tarih boyunca lanetlendiler. Ne de olsa cinsel iliÅŸki ile bulaÅŸan bir hastalıktı. Etken olan mikrobun belirlenmesi için 20. Yüzyıl beklenecekti.

18. yüzyılda beliren Tüberküloz, tamamen aşağı sınıfın hastalığı olarak bilindi. 19. yüzyılda Yahudilerin bu hastalığa genetik olarak dirençli olduğu iddia ediliyordu.

Yine o yıllarda ortaya çıkan Gut Hastalığı ise yüksek sınıfın bir rahatsızlığıydı. Kolera ise Asya’nın Avrupa’nın başına bela ettiÄŸi bir hastalıktı. Tamamen geri kalmış toplumlarda görülüyordu.

20. yüzyıl başlarında beliren Kanser ise sigara ile oluşmaktaydı. Dolayısıyla sigara içenler toplum için birer hastalık kaynağıydı. Hitler Kanserin Ari ırkı zedelemek için özellikle oluşturulmuş bir hastalık olduğunu bile iddia etti.

1980′lerde ortaya AIDS çıktı. Önceleri bir çeÅŸit homoseksüel hastalığı olarak biliniyordu. Kökeni Afrikalılar veya Haitililerdi. Allah’ın günahkârlara verdiÄŸi bir ceza olmalıydı. Ama hastalık Amerika ve Avrupalıların da başına bela olunca iÅŸin rengi deÄŸiÅŸti. Yine dünyayı kurtarma görevi onlara düştü. Dünya SaÄŸlık Örgütü AIDS için seferber edildi ve Ocak 1999′da ‘Hangi ülkeden gelmiÅŸ olursa olsun HIV/AIDS ile yaÅŸayan insan sınır dışı edilemez, aÅŸağılayıcı muamele ya da ayrımcılık uygulanamaz’ diye bildirge bile yayınladı. 2002 Raporunda ise her gün 6000 yeni gencin bu hastalığa yakalandığı ve bu yıl toplam 68 milyon yeni hasta beklendiÄŸi belirtildi. Halen dünyada 40 milyon kiÅŸinin HIV (+) olduÄŸu ve %95inin geliÅŸmekte olan ülkelerden kaynaklandığı tahmin ediliyor.

Dünyanın oluşumundan beri, sismik yönden aktif bulunan bölgelerde depremlerin ardışıklı olarak oluştuğu ve sonucundan da milyonlarca insanın ve barınakların yok olduğu bilinmektedir.
Bilindiği gibi yurdumuz dünyanın en etkin deprem kuşaklarından birinin üzerinde bulunmaktadır. Geçmişte yurdumuzda birçok yıkıcı depremler olduğu gibi, gelecekte de sık sık oluşacak depremlerle büyük can ve mal kaybına uğrayacağımız bir gerçektir.
Deprem Bölgeleri Haritası’na göre, yurdumuzun %92′sinin deprem bölgeleri içerisinde olduÄŸu, nüfusumuzun %95′inin deprem tehlikesi altında yaÅŸadığı ve ayrıca büyük sanayi merkezlerinin %98′i ve barajlarımızın %93′ünün deprem bölgesinde bulunduÄŸu bilinmektedir.
Son 58 yıl içerisinde depremlerden, 58.202 vatandaşımız hayatını kaybetmiş, 122.096 kişi yaralanmış ve yaklaşık olarak 411.465 bina yıkılmış veya ağır hasar görmüştür. Sonuç olarak denilebilir ki, depremlerden her yıl ortalama 1.003 vatandaşımız ölmekte ve 7.094 bina yıkılmaktadır.

DEPREM NEDÄ°R?

YerkabuÄŸu içindeki kırılmalar nedeniyle ani olarak ortaya çıkan titreÅŸimlerin dalgalar halinde yayılarak geçtikleri ortamları ve yer yüzeyini sarsma olayına “DEPREM” denir.
Deprem, insanın hareketsiz kabul ettiği ve güvenle ayağını bastığı toprağın da oynayacağını ve üzerinde bulunan tüm yapılarında hasar görüp, can kaybına uğrayacak şekilde yıkılabileceklerini gösteren bir doğa olayıdır.
Depremin nasıl oluÅŸtuÄŸunu, deprem dalgalarının yeryuvarı içinde ne ÅŸekilde yayıldıklarını, ölçü aletleri ve yöntemlerini, kayıtların deÄŸerlendirilmesini ve deprem ile ilgili diÄŸer konuları inceleyen bilim dalına “SÄ°SMOLOJÄ°” denir.

DEPREMİN Dİ�ER ÖZELLİKLERİ:
Bazen büyük bir deprem olmadan önce küçük sarsıntılar olur. Bu küçük sarsıntılara “ÖNCÃœ DEPREMLER” denilmektedir. Büyük bir depremin oluÅŸundan sonra da belki birkaç yüz adet küçük deprem olmaya devam etmektedir. Bu küçük depremler “ARTÇI DEPREMLER” olarak isimlendirilir ve büyük depremin oluÅŸ anına göre bunların ÅŸiddetinde ve sayısında azalım görülür.

Çanakkale Savaşı yalnız bizim tarihimizin deÄŸil yakın dünya tarihinin en önemli savaÅŸlarından biridir. Çanakkale BoÄŸazı’nı savaÅŸ gemileriyle zorlayarak aÅŸma, böylece Ä°stanbul’a kavuÅŸma isteÄŸi Avrupa büyük devletlerinin öteden beri özlemidir.

Çanakkale Zaferi

1914 yılında I. Dünya Savaşı’nın baÅŸlamasıyla Ä°tilaf devletleri bu isteklerini gerçekleÅŸtirme fırsatının doÄŸduÄŸuna inandılar. Bu inançla Ä°ngiltere ve Fransa iÅŸbirliÄŸi yaparak 3 Kasım 1914 günü alacakaranlıkta Bozcaada’dan BoÄŸaz’ın aÄŸzına doÄŸru yaklaÅŸtılar. Buradan istihkamlarımıza doÄŸru ateÅŸ açtılar, Ä°ngilizler Seddülbahir ve ErtuÄŸrul tabyalarını, Fransızlar da Anadolu yakasında Kumkale ve Orhaniye tabyalarını havantopu ile dövdüler.

Cephaneliğimize isabet eden top mermisiyle on bir ton barut havaya uçtu, subay ve erlerimiz şehit düştü, İngiliz Donanma Komutanı Amiral Carden Çanakkale önlerinde gösteriler yaptı, düşman denizaltıları boğazı geçmeye kalktılar.

24 Kasım 1914 günü bir Fransız denizaltısı BoÄŸaz sularında görüldü. bu denizaltıyı gören topçularımız düşman üstüne ateÅŸ yaÄŸdırmaya baÅŸladı. 2 Aralık günü Ä°ngiliz denizaltısı da bir deneme yaptı. Derinden engelleri aÅŸarak BoÄŸaz’a girdi. Yediyüzelli metre ilerde bulunan Mesudiye zırhlısına torpil atarak bu gemimizi batırdı. Zırhlımızda bulunan subaylardan on’u ve erlerimizden yirmi dördü ÅŸehit düştü.

19 Å�ubat 1915 günü düşman savaÅŸ gemileri öğleye kadar uzun menzilli bir bombardımana giriÅŸti. BoÄŸaz’a iyice sokuldular. Tabyalarımız akÅŸama doÄŸru düşman savaÅŸ gemilerine karşılık verdi. ErtuÄŸrul ve Orhaniye tabyalarından atılan ateÅŸ karşısında düşman oldukça bocaladı.

Ä°tilaf devletleri gemileri diledikleri gibi ilerleyemiyor, amaçlarına ulaÅŸamıyordu. Lodos fırtınasını baÅŸarısızlıklarının nedeni olarak görüyorlardı. Havalar düzelince yeni saldırılar düzenlendi. Yine sonuç alınamayınca düşman gemilerine komuta eden Amiral Carden görevden alındı. Yerine 17 Mart 1915 günü Robeck atandı. Yeni komutan 18 Mart 1915 günü donan­mayla BoÄŸaz’a saldıracağını, yakında Ä°stanbul’da olacağını Londra’ya bildirdi.

Bu arada Çanakkale Müstahkem Mevki Komutanı Albay Cevat Çobanlı 17/18 Mart gecesi boÄŸaz’a mayın hattı döşenmesi emrini verdi. Aldığı emir gereÄŸi Binbaşı Nazmi Bey Nusret Mayın gemisi ile o gece yirmi altı mayın, BoÄŸaz’a on birinci hat olarak döşendi. BoÄŸaz’daki mayın sayısı on bir hat olarak 400′ü aÅŸmıştı.

18 Mart 1915: Ä°ngiliz ve Fransız savaÅŸ gemilerinden oluÅŸan, o dönemin en büyük deniz gücü, üç filo olarak sabahleyin Çanakkale BoÄŸazı’na girdi. Bu donanmanın ilk grubunu oluÅŸturan filoda, Ä°ngilizlerin Queen Elizabeth zırhlısı ile Ä°nflexible, Lord Nelson ve Agamemnon savaÅŸ gemileri bulunuyordu.

İkinci grupta İngiliz Kalyon Kaptanı komutasında Ocean, İrresistible, Wengeance Majestic gibi savaş gemileri yer almıştı. Üçüncü filo ise Prince, Bouvet, Suffren gibi Fransız savaş gemilerinden oluşuyordu.

Ä°ngilizler ve Fransızlar zayıf Türk savunmasını kolayca susturarak BoÄŸaz’ı kolayca geçebileceklerim umuyorlardı. Bu umut ve güvenle 18 Mart 1915 günü düşman savaÅŸ gemileri ÅŸiddetli bir ateÅŸe baÅŸladılar. Rumeli Mecidiyesiyle merkez bataryaları ÅŸiddetli bir ateÅŸe tutuldu. BoÄŸazdaki düşman gemileri Hamidiye istihkamlarına yüklendi. Bunu gören Dardanos bataryaları ateÅŸi üzerlerine çekmeye çalıştı. Az sonra, tüm gemiler, Dardanos’a saldırdı. Dardanos tabyamız saldırılara ÅŸiddetle karşı koydu. Bu arada Mesudiye tabyası da ateÅŸe baÅŸlamıştı. Mesudiye üzerine ateÅŸ açılınca Hamidiye onun yardımına koÅŸtu. Bu arada kıyı bataryalarımız düşman üstüne ateÅŸ yaÄŸdırmaya baÅŸladılar. Bunalan düşman kaçmak isterken topçu atışlarıyla karşılaşıyordu. Düşman gemilerine göz açtırılmıyordu. Karşılıklı bu korkunç bombardıman bir saat kadar sürdü. Bu karşılıklı bombardımanı bir yabancı yazar şöyle anlatıyor:

«İnsan manzarayı gözlerinin önünde canlandırabilir. Kaleler, toz duman bulutları içinde kaybolmuşlarda Yıkıntıların arasından arada bir alevler yükseliyordu. Gemiler, çevrelerinde fışkıran sayısız su sütun­ları arasında yavaş yavaş hareket ediyorlar, bazen duman ve serpintiler arasında iyice görünmez oluyorlardı. Tepelerden ateş eden havan toplarının alevleri görülüyor, ağır toplar yer sarsıntıları gibi gümbürdüyordu.»

Bombardıman sırasında Türk tabya ve bataryaları büyük zarar görmüştü. Amiral Robeck Fransız gemilerini geri çekerek Ä°ngiliz savaÅŸ gemilerini ileri sürdü. Tam bu sırada müthiÅŸ patlamalar oldu. Bouvet ve Suffren savaÅŸ gemileri mayına çarparak sarsıldılar, manevra kabiliyetini kaybettiler. Bir gece önce Nusret mayın gemisinin döşediÄŸi mayınlar görevlerini yapmışlardı. BoÄŸazın berrak sulan üzerinde bir dev gibi yatan Bouvet ve Suffren’e tarihi Hamidiye bataryamızın keskin niÅŸancıları ateÅŸ açtılar. Çanakkale Geçilmez kitabının yazarı Alan Moorehead olayı şöyle anlatıyor.

«Saat 13.45′de Suffren’in az gerisindeki Bouvet müthiÅŸ bir patla­mayla sarsıldı. Güverteden göğe kesif bir duman yükseldi. Gittikçe hızlanarak yana yattı, devrilip gözden kayboldu. Olayı görenlerden birinin ifadesine göre «Bir tabak, suda nasıl kayıp giderse o da öylece kayıp gitti.»

Türk tabyaları, BoÄŸaz’ı geçmeye çalışan düşman gemilerine durmadan ateÅŸ ettiler. Bu arada düşman BoÄŸazdaki mayınları temizlemek için mayın tarayıcılarını boÄŸaza soktu. Tabyalarımız mayın tarayıcılarına ateÅŸ açtılar. Açılan ateÅŸ yaÄŸmur gibi yaÄŸmaya baÅŸlayınca düşmanlar panik içinde kaçtılar. Bu arada düşman savaÅŸ gemilerinden Ä°nflexible, Ä°rressitible büyük hasar gördü. Batanlar oldu. Daha sonra Queen Elisabeth ve Agamemnon yaralandı. Ä°tilaf devletleri Çanakkale BoÄŸazı’nı denizden aÅŸamadılar. Büyük kayıplar vererek: Çanakkale BoÄŸazı’nın geçilemeyeceÄŸini öğrendiler.

Ä°tilaf devletleri Çanakkale BoÄŸazı’nın savaÅŸ gemileri ile aÅŸamayınca bu kez çıkarma yapmayı planladılar. Artık Çanakkale kara savaÅŸları baÅŸlı­yordu. Kara savaşında düşmanın nereden çıkarma yapabileceÄŸi tartışıldı. Mustafa Kemal Kabatepe ve Seddülbahir’den, Alman komutan Von Sanders ise Bolayır ve Anadolu yakasından çıkarma yapılabileceÄŸi görüşündeydi. Alman komutanı Von Sanders’in görüşü ağır bastı, ve askerler o yöreye yerleÅŸtirildi.

Düşman güçleri 25 Nisan 1918 sabahı Mustafa Kemal’in düşündüğü noktadan saldırdı. 19. Tümen Komutanı Mustafa Kemal Kocaçimen’de Conkbayır’da, savaÅŸtı. Cephanesi biten askerlere:

— Süngü tak emrini verdi. Daha sonra ;
— «Ben size taarruz emretmiyorum. Ölmeyi emrediyorum. Biz ölünceye kadar geçecek zaman içinde yerimize baÅŸka kuvvetler ve baÅŸka komutanlar geçebilir» dedi. Tarihin bu en büyük siper savaşı baÅŸlamıştı. Siperler arası uzaklık sekiz on metre kadardı. Türk siperlerinden hiçbir asker ayrılmıyordu. Å�ehit düşenlerin yeri hemen dolduruluyordu. Her adım başına bir mermi düşüyor; toprak adeta tüterek kaynıyordu. Düşman dalgalar halinde Conkbayır’a doÄŸru ilerliyordu. Bu arada Mustafa Kemal, Anafartalar Grup Komutanlığına atandı. Anafartalar Savaşı’nda düşmanın attığı ÅŸarapnel misketi Mustafa Kemal’in göğsüne isabet etti. Ancak cebindeki saate çarptığından bir ÅŸey olmadı.

Kısa sürede Türk ordusu her yerde büyük baÅŸarılar kazandı. Düşman ÅŸaÅŸkına döndü, bozguna uÄŸradı. Çanakkale kara savaÅŸlarının en önemli cepheleri; Kumkale, BeÅŸike, Bolayır, Seddülbahir, Anbumu, Kabatepe, Conkbayırı ve Anafartalar’dır. 19 – 20 Aralıkta Anafartalar ve Arıburnu cephesi, 8 – 9 Ocak’ta Seddülbahir düşmanlar tarafından boÅŸaltıldı. Böylece 1915 baharında parlak umutlarla karaya ayak basan birleÅŸik düşman ordusu 1916 kışında bozguna uÄŸrayarak çekip gitti.

Çanakkale savaşlarında 250 binin üzerinde askerimiz şehit düştü. Düşman kayıpları ise bu rakamın üstündedir.

Çanakkale savaÅŸlarının unutulmaz kahramanı, Anafartalar Grup Komutanı Mustafa Kemal’in baÅŸarısı ilerde baÅŸlayacak Ulusal KurtuluÅŸ Savaşı’mızın kaynağı oldu.

Bağımsızlığımızı savunmak, yurt topraklarımızı korumak için yapılan savaşlar kutsaldır. Çanakkale, Ulusal Kurtuluş Savaşımız kutsal destan savaşlara birer örnektir.

24 Ekim 1945 BirleÅŸmiÅŸ Milletler Örgütünün KuruluÅŸ Tarihidir. Örgüte üye tüm ülkelerde 24 Ekim, BirleÅŸmiÅŸ Milletler Günü olarak kutlanır. BirleÅŸmiÅŸ Milletler Örgütü evrensel barışı, uluslar arasında güvenliÄŸi ve dayanışmayı saÄŸlamak amacıyla kurulmuÅŸtur. Uluslararası en büyük kuruluÅŸtur. Bugün BirleÅŸmiÅŸ Milletler’in 176 üyesi vardır. Bu sayı gün geçtikçe artmaktadır.
24 Ekim günü kuruluÅŸa üye ülkelerin gazete, dergi, radyo ve televizyonları BirleÅŸmiÅŸ Milletler’le ilgili yayınlar yapar. Okullarda BirleÅŸmiÅŸ Milletler’in kuruluÅŸ amacı, organları tanıtılır, çalışmaları, çabaları anlatılır.

Tarih boyunca uluslararasında anlaşmazlıklar hep süregelmiş, sonunda çoğu zaman savaşlar olmuştur. Savaşlar uluslararası anlaşmazlıklara çözüm getirmemektedir.
Uluslararası en büyük savaşlardan ilki Birinci Dünya Savaşı dır. Bu savaşta ülkeler ikiye ayrıldı. Dört yıl süren bu savaş sonunda analar, babalar, amcalar, teyzeler, ablalar, ağabeyler öldü. Çocuklar yetim, öksüz kaldı. Ülkeler kana bulandı.

SavaÅŸ sonunda ülkelerin endüstri, tarım, ulaÅŸtırma gibi gelir kaynaklarında büyük azalmalar oldu. Ãœlkelerde yokluk ve açlık yaygın duruma geldi. Bu acı görüntüyü gözleyenler uluslararası sorunların ancak barışçı yollarla çözümlenmesi gerektiÄŸine inandılar. Bunu için aralarında 28 Nisan 1919′da Milletler Cemiyeti AntlaÅŸmasını imzalayarak Milletler Cemiyeti’ni kurdular. Milletler Cemiyeti’nin az üyesi olduÄŸundan önemsenmedi, geliÅŸmedi. Bu nedenle Ä°kinci Dünya Savaşı’nın baÅŸlaması Milletler Cemiyeti’nce engellenemedi.

Ä°kinci Dünya Savaşı sürerken 26 ülkenin temsilcileri Amerika’nın San Fransisko kentinde toplanıp insanlığı savaÅŸların yıkımından korumak için karar aldılar. Ortak bir bildiri yayınladılar. BirleÅŸmiÅŸ Milletler Yasası hazırlandı. Yasanın onaylanması ile 24 Ekim 1945 tarihinde BirleÅŸmiÅŸ Milletler Örgütü kuruldu.
Birleşmiş Milletleri tanımak için örgütün kuruluşunu, amaçlarını, ilkelerini, çalışma organlarını yakından inceleyelim.

Birleşmiş Milletlerin Amaçları:

• Uluslararası barış ve güvenliÄŸi sürdürmek.
• Ãœlkeler arasında iyi iliÅŸkileri pekiÅŸtirmek.
• Uluslararası ekonomik, sosyal, kültürel iÅŸbirliÄŸini saÄŸlamak.
• Ä°nsanlık sorunlarının çözümünde, temel hak ve özgürlüklerin geliÅŸtirilmesinde birlikte çalışmalar yapmak.

BİRLE�Mİ� MİLLETLERİN ANA ORGANLARI

Birleşmiş Milletler Örgütü yukarıda sayılan amaçlara ulaşmak için ana organlar oluşturmuştur. Bu organların başlıcaları şunlardır: Genel Kurul, Güvenlik Konseyi, Ekonomik ve Sosyal Konsey, Uluslararası Adalet Divanı, Genel Sekreterlik.

Genel Kurul:
Üye devletlerden oluşur. Her üyenin Genel Kuruldaki temsilcileri beş kişiden çok olamaz. Genel Kurulun Görevleri �unlardır:

• Silahsızlanma ve silah denetimi konusunda önerilerde bulunmak.
• Barış ve güvenliÄŸi etkileyecek görüşmeler yapmak, her konuda önerilerde bulunmak.
• Ãœlkeler arasındaki iyi iliÅŸkileri bozucu sorunların, barışçı yollarla çözümü için önerilerde bulunmak.

Güvenlik Konseyi:
Siyasal alanda bir yürütme organıdır. 11 üyesi olan bu kurulun görevleri şunlardır:

• BirleÅŸmiÅŸ Milletler’in amaç ve ilkelerine uygun biçimde barış ve güvenliÄŸi korumak.
• Uluslararası bir anlaÅŸmazlığa yol açabilecek her türlü çekiÅŸmeli durumu soruÅŸturmak.
• Uluslararasında çekiÅŸmeli konularda anlaÅŸma koÅŸullarını önermek.
• Silahlanmayı denetleyecek planlar hazırlamak.
• Barışa karşı bir tehlike veya saldırı olup olmadığını araÅŸtırarak, izlenecek yolu önermek.
• Saldırganlara karşı askeri birlikler kurularak önlemler almak.

Ekonomik ve Sosyal Konsey:
Genel kurulca seçilen 27 üyeden oluşur. Üyelikleri sona erenler yeniden seçilebilirler. Başlıca görevleri şunlardır:

• BirleÅŸmiÅŸ Milletler’in ekonomik ve sosyal çalışmalarını yürütmek.
• Uluslararası ekonomik, sosyal, kültürel konularda raporlar hazırlamak.

Uluslararası Adalet Divanı:
Uluslararası Adalet Divanı, BirleÅŸmiÅŸ Milletler’in yargı organıdır. Ãœlkeler, istedikleri davayı Adalet Divanı’na götürürler. Divan 15 yargıçtan oluÅŸur. Yargıçlar, Genel Kurul ve Güvenlik Konseyi’nce seçilirler. Görev süreleri dokuz yıldır. Divanda bir devletten iki yargıç bulunamaz. Uluslararası Adalet Divanı, Hollanda’nın baÅŸkenti Lahey’dedir.

Genel Sekreterlik:
Genel Sekreterlik, BirleÅŸmiÅŸ Milletler’in öbür organlarının çalışmaları için gerekli ortam ve koÅŸulları saÄŸlar. Ortaya konan program ve politikaları uygular. Uluslararası barış ve güvenliÄŸi bozucu olaylar konusunda raporlar hazırlayıp Güvenlik Konseyi’ne sunar.

BİRLE�Mİ� MİLLETLER ÖRGÜTÜNE YARDIMCI KURULU�LAR

UNESCO: BirleÅŸmiÅŸ Milletler Örgütü’ne üye ülkelerin bilim, kültür ve sanat alanındaki çalışmalarına yardımcı olur.
FAO: Uluslararası besin örgütüdür. Yoksul ülkelere gerekli besin yardımı yapılmasında öncülük eder.
UNRA: Yurdundan ayrılıp başka ülkelere göç edenlerin sorunları ile ilgilenir. Göçmenlere yardımcı olur.
UNICEF: BirleÅŸmiÅŸ Milletler Çocuklara Yardım Fonu’nun kısaltılmış adıdır. Amacı yeni doÄŸan, büyümekte olan çocukların, gençlerin sorunları ile ilgilenmektir.

Antik Roma’dan bugüne BABALAR GÃœNÃœ

Anneler Günü kadar eski olmasa da Babalar Gününün de bir geçmiÅŸi var. Bazı tarihçiler, Babalar Gününün Antik Roma’da bile kutlandığını belirtiyor. Bazı araÅŸtırmacılar tarih belirtmezken Babalar Gününün Batı Virginia’da ortaya çıktığını savunuyor. Batı Virginia’da yaÅŸayan John Dowdy’nin annesi öldükten sonra onun yerini alan babası için böyle bir gün kutlanmasını istediÄŸi söyleniyor. DiÄŸer araÅŸtırmacılar ise 1910 yılında Washington’daki John Bruce Dodd’un 6. çocuÄŸunun doÄŸumu sırasında hayatını kaybeden annesinin ardından hayatını çocuklarına adayan babası William Smart’a özel bir gün armaÄŸan etmek amacıyla bu fikri ortaya attığını belirtiyor.

Dodd, anneler günü kutlanırken babalar gününün olmayışını büyük bir haksızlık olarak nitelendirmiÅŸ. Hemen babasının doÄŸum günü olan 5 Haziran’ın babalar günü ilan edilmesi için çalışmalara baÅŸlamış. Ama bu çalışmalar bir sonraki yılın 19 Mayıs’ına kadar sürmüş.

Babalar Günü ilk kez 19 Haziran 1910′da Washington’un Spokane ÅŸehrinde kutlanmış. Daha sonra diÄŸer eyaletlere yayılmış. Ancak Babalar Günü resmi olarak 1924 yılında Amerika BirleÅŸik Devletleri BaÅŸkanı Calvin Coolidge’in desteÄŸiyle kutlandı. 1966 yılında ise o dönemin baÅŸkanı Lyndon Johnson, her yıl haziran ayının üçüncü pazarının Babalar günü olarak kutlanacağını açıklayan bir bildiri yayımladı.

Nerede olurlarsa olsunlar, babalarımıza bugün sevgimizi gönderelim. Tüm babaların ve baba adaylarının bu özel gününü www.memocal.com olarak candan kutlarız.

5 Mayıs 1949 Avrupa Konseyi’nin kuruluÅŸ tarihidir. Avrupa Konseyi’ne üye ülkelerde 5 Mayıs Avrupa Günü olarak kutlanır.

Bu nedenle üye ülkelerde 5 Mayıs günü toplantılar düzenlenir. Bu toplantılarda Avrupa Konseyi’nin kuruluÅŸu, amacı, ilkeleri anlatılır. Çalışma organları tanıtılır. Avrupa Ä°nsan Hakları SözleÅŸmesi okunur.

Avrupa yeryüzünün bilinen en eski kara parçalarından biridir. Ä°nsan hakları, demokrasi, eÅŸitlik düşüncesi dünyada ilk kez bu kıt’a ülkelerinde ortaya atıldı. Teknik önce Avrupa’da doÄŸdu. EndüstrileÅŸme hareketi bu kıt’a ülkelerinde baÅŸladı. Güzel Sanatlar bu kıt’a ülkelerinde doÄŸdu, geliÅŸti. Bu nedenlerle Avrupa hem kıt’a adı, hem de bir uygarlığın adıdır.

Avrupa BirliÄŸi’ni kurma çabalarını Avusturyalı bir devlet adamı baÅŸlattı. Öneri BirleÅŸmiÅŸ Milletler Cemiyeti tarafından ele alındı. O sırada Almanya ikinci Dünya Savaşı hazırlığı içindeydi. Bu giriÅŸim Almanlar tarafından engellendi. Ä°kinci Dünya Savaşı sonunda Avrupa kana bulandı. SavaÅŸ sırasında kentler yakıldı. Köyler, kasabalar yok oldu. Ãœlkeler harabeye döndü.

Avrupa BirliÄŸi çalışmaları yeniden baÅŸladı. 1948 yılında Fransa, Ä°ngiltere, Belçika, Hollanda, Lüksemburg dışiÅŸleri bakanları bir araya gele­rek on sekiz üyeli bir komite kurdular. Bu komite Avrupa Konseyi’nin kuru­luÅŸ hazırlığını tamamladı. 5 Mayıs 1949 günü Avrupa Konseyi’nin statüsü Fransa Ä°ngiltere, Belçika, Hollanda, Lüksemburg, Danimarka, Ä°rlanda Ä°sveç, Ä°talya baÅŸbakanları tarafından imzalandı. Çok geçmeden Türkiye Yunanistan, Ä°zlanda. Federal Almanya, Avusturya, Ä°sveç, Kıbrıs, Malta ispanya Avrupa Konseyi’ne üye oldular.

Avrupa Konseyi’nin merkezi Fransa’nın Strasbourg kentindedir.

Avrupa Konseyi’nin kuruluÅŸ amaçlarını şöyle sıralayabiliriz.

1. Avrupa Konseyi’ne üye ülkelerde demokrasinin yerleÅŸmesini yaÅŸamasını saÄŸlamak,
2. Kişilerin temel hak ve özgürlüklerini korumak
3. Hukukun üstünlüğü ilkesini gerçekleştirmek,
4. Üye ülkelerin ekonomik yönden gelişmelerine yardımcı olmak,
5. Üye ülkelerin sosyal, kültürel bakımdan üstün bir düzeye ulaşmasını sağlamak.

Avrupa Konseyi’nin organları ve özet olarak görevleri ÅŸunlardır :

1. Bakanlar Komitesi: Üye ülkelerin dışişleri bakanlarından oluşur, kuruluşun en yüksek organıdır.
2. Danışma Asamblesi: Üye ülkelerden gelen milletvekillerinden oluşur.
3. Sekreterya: Genel sekreter ve genel sekreter yardımcısından oluşur.

AVRUPA KONSEYÄ°’NÄ°N SAÄ�LADIÄ�I YARARLAR

Avrupa Konseyi kurulduğundan bu yana üye ülkelere şu yararları sağlamıştır:

• Avrupalılar birbirini daha yakından tanımaya baÅŸlamışlardır.
• Avrupa insan Hakları SözleÅŸmesi imzalanmıştır.
• Ä°nsan baklan önemli ölçüde güven altına alınmıştır.
• Ãœye ülkeler arasında kültürel anlaÅŸmalar yapılmıştır.

Avrupa Konseyi’nin kuruluÅŸu ile Avrupa devletleri arasında savaÅŸ tehlikesi azaldı. Ãœlkeler arasında iyi iliÅŸkiler dönemi baÅŸladı. Alınan bu sonuç bile Avrupa, kıtasındaki ülkelerde yaÅŸayan insanların mutluluÄŸuna bir katkıdır.

AVRUPA İNSAN HAKLARI SÖZLE�MESİ

Avrupa Konseyi Üyeleri; 4 Kasım 1950 tarihinde Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesini imzaladılar. Sözleşme, İnsan Hakları Evrensel Bildirisinde yazılı hakların gerçekleşmesi için, Avrupa ülkelerinin ortak çalışmasını öngörüyor.

Avrupa insan Hakları Sözleşmesinin belli başlı maddeleri şunlardır:

1. Avrupa Konseyi’ne üye ülkeler, yurttaÅŸlarına, Ä°nsan Haklan Evrensel Bildirisi’nde yazılı hakları tanır.
2. Herkesin yaşama hakkı yasa ile güvence altındadır.
3. İnsana işkence edilemez. İnsan onurunu kırıcı davranışlarda bulun­mak yasaktır.
4. Hiç kimse köle ve kul gibi çalıştırılamaz.
5. Herkes özgürlük ve güvenlik hakkına sahiptir.
6. Yargılama açıktır. Kişi savunma hakkına sahiptir.
7. Hiç kimse yasada yazılı olmayan bir suçtan dolayı cezalandırılamaz.
8. Herkes aile yaşamına, konut dokunulmazlığına ve haberleşmeye saygılıdır.
9. Her kişi düşünce ve inanç özgürlüğüne sahiptir.
10. Kişilerin düşündüğünü anlatma ve açıklama hakları vardır.
11. Herkes güvenliği bozmayan toplantılara katılır. Sendika ve dernek kurabilir.
12. Evlenme çağına gelen erkek ve kadın aile kurma hakkına sahiptir.
13. Bu sözleşmede belirlenen hakların kullanımı engellenemez.
14. Sözleşmede sayılan haklar; cins, soy, renk, din, dil, inanç ayrımı yapılmaksızın tanınmıştır.
15. Savaş zamanında ve ulusun varlığı tehlikeye düştüğünde bu haklar kısıtlanabilir.

Sıralanan bu hakların korunması amacıyla Avrupa İnsan Hakları Divanı kurulmuştur. Sözleşmede tanınan haklara aykırı hareket edildiğinde Avrupa insan Hakları Divanı’na başvurulur.

Eğitim, uygarlıkların vazgeçilmez gereksinimidir. Eğitimin amacı, insan ve toplum yaşamını kolaylaştırmak, güzelleştirmek, zenginleştirmek, iyileştirmek, kişiyi ve toplumu mutlu kılmaktır. Eğitimde atılan her bir adim, toplumun duyarlılık bilincini, yaratıcılığını, akilci düşünme gücünü, doğal yeteneklerini ve becerilerini geliştirmek için gereken gücü artırmaktadır.
Doğal afetlerin etkisini azaltmak, kayıpları en aza indirmek, toplumun her ferdinin ve her kesimin kuşkusuz iyi bir eğitim alması ile mümkün olacaktır. Bu uğurda halkın bilinçlendirilmesi, eğitimin tüm öğelerinin seferber edilmesiyle gerekmektedir.

Afet EÄŸitimi;
• Örgün Eğitim Sistemi
• Yaygın Eğitim Sistemi
• Hizmet İçi Eğitim
• Meslek İçi Eğitim
• Halk Eğitimi
sistemleri içinde bireylere kazandırılmalıdır.

Afet Türleri

“Avrupa Atlantik Afet Müdahale Merkezi Yönergesi� ekinde ise afet türleri aşağıdaki şekilde tasnif edilmiştir.
a. Doğal Afetler: Bu kapsamda deprem, dev dalgalar, volkanik patlamalar, toprak kaymaları, tropikal siklonlar, sel, kuraklık, çevre kirlenmesi, ormanların yok edilmesi, çölleşme, veba salgını gibi afetler bulunmaktadır.
b. Teknolojik Afetler: Nükleer santral kazaları, kimyasal ve endüstriyel kazalar, uçak kazaları, demiryolu afetleri, gemi kazaları, terörizm ile ilgili eylemler bu sınıf içinde yer almaktadır. Teknolojik afetler kendi başına tetiklenebileceği gibi tabii bir afet tarafından da tetiklenebilir. Büyük oranda doğal afetlere maruz kalan ülkemizde, doğal afetlere ilişkin sorumluluk kanunen İçişleri Bakanlığı ile Bayındırlık ve Iskan Bakanlığı’na aittir.

Türkiye’de Afet Yönetimi

Afet, insanlar için fiziksel, ekonomik ve sosyal kayıplara neden olan, normal yaşamı ve insan faaliyetlerini durdurarak veya kesintiye uğratarak, toplulukları olumsuz etkileyen doğal, teknolojik veya insan kökenli olaylar olarak tanımlanmaktadır. Bir olayın afet olarak adlandırılabilmesi için, insan toplulukları ve yerleşim yerleri üzerinde kayıplar meydana getirmesi ve insan faaliyetlerini durdurarak yada kesintiye uğratarak bir yada daha fazla yerleşim birimini etkilemesi gerekmektedir. Bu tanımlamalardan da anlaşılabileceği gibi afet, olayın kendisinden çok doğurduğu sonuçlar olarak görülmektedir. Bir afetin büyüklüğü ise insanlar açısından neden olduğu can ve ekonomik kayıplarla ölçülmektedir.
Başta depremler olmak üzere çeşitli afet türlerinin etkisinde olan ülkemizde meydana gelen tabii veya teknolojik afetler özellikle ekonomik açıdan büyük kayıplara yol açmaktadır. Bunlara yakın zamanlarda meydana gelmiş örnekler 1992 Erzincan, 1995 Dinar depremleri, 1995 Senirkent heyelanıdır ve 17 Ağustos 1999 Gölcük depremi.
Marmara havzasında İstanbul’u etkisi altına alabilecek bir büyük depremin ülkenin tamamını durma noktasına sürüklemesi akılda tutulması gereken bir ihtimaldir. Böyle bir durumda resmi kuruluşların da etkisinin yetersiz kalmaması beklenmelidir. Afet zararlarının azaltılması inşa edilmiş insan çevresinin iyi planlama ve teknik hizmetlerle afetlere dayanıklı hale getirilmesi ile mümkündür.

İdeal Bir Afet Yönetimi;

1- Afet Öncesi
2- Afet Esnası
3- Afet Sonrası , safhalarından oluşmalıdır.
.
a. Afet Öncesi: Afet öncesi dönemde afet yönetimi, genel olarak, afet zararlarını en aza indirebilmek amacıyla gerekli önlemleri almayı, mümkün olan hallerde önlemeyi,mümkün olmayan durumlarda ise acil kurtarma ve yardım çalışmalarının etkin bir biçimde yapılmasını sağlamayı, afet zararlarının azaltılması çalışmalarını kalkınmanın her aşamasına yaymayı ve insanları bu konularda eğitmeyi amaçlamaktadır.

b. Afet Esnasında: Afet yönetiminin afet sırasındaki amaçları, mümkün olan en fazla sayıdaki insanı kurtarmak, afetlerin doğurabileceği ek tehlike ve risklerden insan canını ve malını korumak; afetten etkilenen toplulukların hayati gereksinimlerini en kısa zamanda karşılamak ve hayatın normale dönmesini sağlamaktır. Bu amaçların gerçekleşmesi, afet öncesi yapılan plan ve hazırlık çalışmalarının, kurulacak teşkilatın afet anında etkin bir biçimde harekete geçirilmesiyle mümkün olabilmektedir.

c. Afet Sonrası: Afet sonrası dönemde afet yönetiminin amacı, afetin doğurabileceği ekonomik ve sosyal kayıpların en düşük düzeyde kalmasını veya etkilerin en kısa sürede düzeltilmesini ve afetten etkilenen topluluklar için emniyetli ve gelişmiş yeni bir yaşam çevresi oluşturulmasını sağlamaktır.

Mayıs ayının ikinci pazar günü Anneler Günü’dür. Anneler Günü evrensel bir gündür. Dünyada milyonlarca ana bugün çocukları tarafından sevgi ve saygı ile anılır.

Anneler Günü ülkemizde 1955 yılından bu yana kutlanıyor. Türk Kadınlar Birliği ülkemizde her yıl çocukları için büyük fedakarlığa katlanan annelerden birini yılın annesi seçer. Yılın annesinin kişiliğinde tüm annelere iyi dilekler sunulur.
 

Bu iki cümle, Jarvis’i çok etkiledi. Ölümün de doÄŸmak, yaÅŸamak gibi bir doÄŸa olayı olduÄŸunu düşündü. Ancak bu doÄŸruyu bulmak Jarvis’in annesine olan sevgisini azaltmadı.

Aradan geçen süre içinde ölüm sözcüğünün soğukluğu gitti. Yerine anne sevgisinin sıcaklığı geldi. Artık Jarvis annesini gözyaşları ile değil, severek anmaya başladı. Acıları azaldı. İçinde arı, duru bir sevgi oluştu.

Aradan bir yıl geçti. Bu süre içinde Jarvis, hemen her gün annesinin mezarına çiçekler götürdü. Jarvis’in annesinin ölüm yıldönümünde bütün arkadaÅŸları eve geldi. O gün Jarvis arkadaÅŸlarına :

— Geçen bir yıl içinde çektiğim acılar bana şunu öğretti «Dünyada anne sevgisinin yerini dolduracak hiçbir sevgi yoktur. Yılın bir gününü annelere ayıralım. O günü annelerimizle ilgili anılarla dolduralım. Böylece annelerimize olan sevgi borcumuzu ödeyelim.» dedi.
ArkadaÅŸları Jarvis’in önerisini çok beÄŸendiler. Birlikte hemen kentin Belediye BaÅŸkanına gittiler. BaÅŸkan onları dinledi. Öneriyi içtenlikle benimsedi. Daha sonra bu öneri gazetelere, yazarlara anlatıldı. Jarvis ve arkadaÅŸlarının çalışmaları kısa sürede sonuç verdi. Amerika BirleÅŸik Devletleri Kongresi mayıs ayının ikinci pazar gününün Anneler Günü olarak kutlanmasını kararlaÅŸtırdı.
Anneler günü ilk kez 1908 yılında kutlandı. Daha sonra bütün uygar ülkelerde kutlanmaya baÅŸlandı. Her yıl mayıs ayının ikinci pazar günü gazetelerde annelerle ilgili yazılar, anılar, ÅŸiirler yayınlanır. Radyo ve televizyonda ana sevgisini konu eden konuÅŸmalar yapılır. Türk Kadınlar BirliÄŸi’nin ÅŸubesi olan illerde yılın anneleri seçilir. Okullarımızda ayrıca Anneler Günü nedeniyle toplantılar düzenlenir. Bu toplantılarda okunan ÅŸiirler, söylenen türküler, ÅŸarkılar, annelere armaÄŸan edilir. Filimler gösterilir. Sergiler düzenlenir.
Anneler Gününde annemize bir demet kır çiçeği armağan ederek, bir güzel sözcükle yanağından öperek onu çok mutlu ederiz.

Mustafa Kemal PaÅŸa, Erzurum, Sivas Kongrelerinden sonra 27 Aralık 1919 günü Temsilciler Kurulu üyeleriyle birlikte Ankara’ya geldi.

O zamana kadar Osmanlı Ä°mparatorluÄŸu’nun baÅŸkenti Ä°stanbul idi. Osmanlı Mebusan Meclisi son kez 12 Ocak 1919′da Ä°stanbul’da toplandı. 16 Mart 1919 günü Ä°ngilizler Ä°stanbul’a girdi. Önce meclisi bastılar. Bu olay üzerine birçok milletvekili Anadolu’ya geçti. Yakalananlardan çoÄŸu tutuklandı. Artık Osmanlı Mebusan Meclisi’nin Ä°stanbul’da toplanma olasılığı kalmamıştı. Milletvekillerinin toplanacağı ve ülkenin yönetileceÄŸi bir baÅŸkent gerekiyordu.

Ankara, Anadolu’nun ortasında, savaÅŸ cephelerine eÅŸit uzaklıkta bir kentti. Savaşın yönetimi ve haberleÅŸme, Ankara’dan kolaylıkla yürütülürdü. Dağılan Osmanlı Mebusan Meclisi üyeleri ile Sivas ve Erzurum Kongreleri’nde seçilen temsilcilerin bir yerde toplanması gerekiyordu. Bu nedenle 19 Mart 1919 günü Mustafa Kemal PaÅŸa kimi illere ve komutanlıklara bir genelge gönderdi. Bu genelgede özetle; “Osmanlı Devletinin yaÅŸamı ve egemenliÄŸinin sona erdiÄŸi” bildiriliyor, “Türk ulusu kendi yaÅŸamını ve bağımsızlığını koruyacaktır.” deniliyordu. Bu genelgeden sonra temsilcilerle Osmanlı Mebusan Meclisi’nden gelen üyeler Ankara’da toplanmaya baÅŸladılar. Ankaralılar onları coÅŸkuyla, sevinçle, sevgiyle karşıladı.

Türkiye Büyük Millet Meclisi 23 Nisan 1920 günü, Ankara’da açıldı. Meclis, ilk oturumunda Mustafa Kemal PaÅŸa’yı baÅŸkan seçti. Mustafa Kemal PaÅŸa bundan sonra ülkeyi kurtarma çalışmalarını Anadolu’nun bu küçük kentinde sürdürdü. Ulusal KurtuluÅŸ Savaşı’mızın planları bu yoksul kentte hazırlandı. Savaşın baÅŸarıya ulaÅŸması için düzenli ordular kuruldu. Bu ordular Ä°nönü’de, Sakarya’da, Dumlupınar’da düşmanı bozguna uÄŸrattı. 30 AÄŸustos 1922′de kazanılan BaÅŸkomutanlık Savaşı ile KurtuluÅŸ Savaşı’mız tamamlandı.

Yurdumuz düşmanlardan kurtulduktan sonra 13 Ekim 1923 günü Ä°smet PaÅŸa ve dört arkadaşı Ankara’nın baÅŸkent olması için Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne yasa önerisi verdiler. Öneri mecliste oylandı, kabul edildi. Böylece Ankara yeni Türkiye Devleti’nin baÅŸkenti oldu.

Başken, ülkenin yönetim merkezidir. Büyük Millet Meclisi, devlet başkanı, başbakanlık, bakanlıklar, yüksek yargı organları, başkentte bulunur.

Ankara başkent olduktan sonra gelişti. Modern yapılar, büyük apartmanlar yapıldı. Yüksek okullar, üniversiteler açıldı. Fabrikalar, yeni iş yerleri kuruldu. Kent kısa sürede büyüdü, genişledi.

Ankara bugün nüfus yoğunluğu bakımından yurdumuzun ikinci büyük kentidir.

Her yıl 13 Ekim günü Ankara’nın baÅŸkent oluÅŸu, düzenlenen büyük törenlerle kutlanır. Ankara Kalesi’nde baÅŸlayan bu törene özel giysileri içinde seymenler, öğrenciler, çeÅŸitli dernek temsilcileri katılırlar. Törende yapılan konuÅŸmalarda Ankara’nın baÅŸkent oluÅŸunun anlam ve önemi belirtilir.