Şehir İsimlerinin Kaynakları
ANADOLU
Romalılar, kendilerine ait toprakları Thema adı verilen on dört yönetim bölgesine ayırdılar. Bu bölge Bizansın doÄŸusunda kaldığı için bu topraklara ”Theme Anatolica – DoÄŸu Ãœlkesi” adını verdiler. Sonraları Anatolia olarak anıldı. Kelime zamanla Anadolu’ya dönüştü.
ADANA
Bizanslı tarihçi Stefan, Uranus’un iki oÄŸlu Adanus ile Sarus’un Tarsuslularla savaÅŸarak bu ÅŸehri kurduklarını, bunlardan birinin adı kente (Adanus), diÄŸerinin adı ise Seyhan Irmağına (Sarus) verildiÄŸini söyler.
ADAPAZARI
Bu kente Adapazarlılar, kısaca Ada derler. Çünkü Sakarya ve Çark suyu arasında yer alan kent, tıpkı bir adayı andırır. ”Pazar” sözcüğünü ise XVII. y.y.’da yörenin pazar yeri olmasından alır.
ADIYAMAN
Adıyaman ilk zamanlarda, Piran Köyü’nün yerine kuruluydu ve Perre adını taşıyordu. Daha sonra Emeviler, buraya bir kale yaptırdı. Kent de Mansur’un Kalesi anlamına gelen ”Hısn Mansur” adıyla anılmaya baÅŸlandı. Kent, 1. Selim zamanında alınınca Türkler, buraya Adıyaman demeye baÅŸladılar.
AFYONKARAHÄ°SAR
Eski adı Akroenos olan kenti, Selçuklular uzun ve kanlı savaÅŸlardan sonra ele geçirince, kuÅŸatma anlamına gelen “Hisar” dediler. KuÅŸatma çok acılara neden olduÄŸu içinde, kara taÅŸlardan bir kale kurup buraya Karahisar adını verdiler. XVI. y.y.’da burada afyon yetiÅŸtirilmeye baÅŸlanınca, ”Karahisar”ın başına Afyon eklendi ve kent Afyonkarahisar adını aldı.
AÄžRI
Ä°smini sınırları içindeki AÄŸrı (Ararat) Dağı’ndan alır. Zamanla ”Aran” ÅŸeklinde söylenmeye baÅŸlanan kent, sonuçta AÄŸrı adını aldı.
AKÇAABAT
Trabzon iline bağlı bir kıyı kasabası olan kent, adını limanı korumak için yapılmış, kalenin beyaz taşlarından alır.
AKSARAY
Son Kappadokya Kralı Arkhelaos tarafından yeniden kurulan kente ”Arkhelais” adı verildi. Åžehri en son ele geçiren Selçuk Beyi Ä°zzettin Kılıçarslan, kente cami, medrese, kümbetler ile birlikte büyük ve beyaz bir saray yaptırır.Åžehir ”Aksaray” adını iÅŸte bu saraydan alır.
AKÅžEHÄ°R
İlçenin bugün bulunduğu yerde, eski çağlarda Phlomelium kenti vardı. Şehrin eski kalesinin burçları ak taştan yapılmıştı.İsmini işte buradan aldığı sanılıyor.
ALANYA
Kentin ilk adı Korakesion idi. Anadolu Selçuklu Sultanı Alaettin Keykubat Alanya’yı kuÅŸatınca, kale komutanı burayı savaÅŸmadan teslim etmeyi önerdi. Kızınıda Keykubat’la evlendiren kale komutanı Kir Fard, kente Alaettin’in adını vererek ”Alaiye” dedi. Alaiye zamanla Alanya’ya dönüştü.
ALAÅžEHÄ°R
Manisa’nın ilçesi. Dünyanın ilk Filadelfiyası. Kurucusu Bergama krallarından Filadelfos. BaÅŸlangıçta kente kurucusunun adı verilerek Filadelfiya dendi. Sonraları bu isim ”Neo-Kayseriya” ya çevrildi. Kent, Türklerin eline geçince, tüm eski adlarından vazgeçilerek ÅŸimdiki adını aldı.
AMASYA
Amasya’yı Amazon Kralı Amasis kurdu ve ona Amasis kenti anlamına gelen ”Ameseia” adını verdi. Tarihçi Strabon’a göre, Amasya adı iÅŸte buradan türemiÅŸtir.
ANKARA
Ä°slam kaynaklarına göre Ankara’nın adı ”Engürü” idi. Kimilerine göre Ankara sözü Farsça ”üzüm”anlamına gelen Engür’den, ya da Yunancada ”koruk” anlamına gelen Agurida’dan türüyor. Kimi kaynaklar ise Ankara sözcüğünün, Hint-Avrupa dilinde ”eÄŸmek” anlamına gelen Ank, Sanskritçede ”kıvrıntı” anlamına gelen Ankab’dan, yada Latincede ”çengel” demek olan Uncus’dan türediÄŸini ileri sürer. Frigya dilinde ”Ank = Engebeli, karışık” diye bir sözcük bulunur. Åžehrin kuruluÅŸundaki ismi Ankyra, Ankura, Ankuria, Angur, Engürü, Engürüye, Angare, Angora, Ancora ve son olarak ANKARA ÅŸeklini aldı.
ANTAKYA
Ä°sa’dan önce 300 yıllarında Makedonya Kralı Seleukoz, bu yörede Antakya’yı kurdu ve kente babasının ismi olan Antiokhia adını verdi. Zamanla kent Antakya adına dönüştü.
ANTALYA
Kenti, Ä°sa’dan önce II. y.y.’da Bergama krallarından Attolos II kurdu. Åžehir önceleri adını kurucusundan aldı ve Attaleia adıyla anıldı. Daha sonraları bu isim Adalia, Antalia ve son olarakta Antalya ÅŸekline dönüştü.
ARDEÅžEN
Yavuz Sultan Selim Trabzon Sancak Beyi iken, Osmanlı tahtına sahip çıkmak ister ve bu amacı gerçekleÅŸtirmek için Kepa Sancak Beyi olan oÄŸlunun yardımına gerek duyar. Yardım almak için giderken Fırtına Deresi’nde aÄŸaç parçalarını görür. Bölge tamamen boÅŸ, bataklık ve çalılıktır. Çevresindekiler, kendisine bölgede kimsenin yaÅŸamadığını söylediÄŸinde Yavuz Sultan Selim, dere çevresindeki aÄŸaç parçalarını göstererek “Bu belde tenha deÄŸil, bakın dere yonga taşıyor. Bu yörenin ardı ÅŸendir” der.Yani yüksek kesimlerde yerleÅŸim birimleri olduÄŸunu ifade eder. Ardı ÅŸen sözcüğü zamanla halk dilinde ArdeÅŸen olarak yerleÅŸir.
ARHAVÄ°
Artvin’ baÄŸlı ilçe merkezi. Adını, o bölgede Karadeniz’e dökülen ve eski adı Arkhabis olan akarsudan alır.
ARTVÄ°N
Kıldiyet Dağı’nın dik yamaçları üzerine Ä°skitler tarafından kuruldu. Yaygın bir inanışa göre Artvin adı, kenti kuran Ä°skit hükümdarının adından gelir. Sözcük, önceleri Artvani, sonrada Artvini biçiminde söylenmiÅŸ, zamanla Artvin’e dönüşmüştür.
AYDIN
Kenti ilk olarak Argoslular kurdu. Adını ise Anadolu Beyleri’nden AydınoÄŸlu Mehmet Bey verdi ve ona Aydın Güzelcehisarı ismini taktı. Bu isim sonraları kısalarak Aydın halini aldı.
BALIKESÄ°R
Kentin adının ”Eski Hisar” anlamına gelen ”Paleokastio”dan türediÄŸi sanılıyor. Halk arasındaki söylentiye göreyse Balıkesir adı ”Balı çok” anlamına geliyor.
BARTIN
Roma döneminde Bartın Çayı’nın adı ”Parthenius” (Suların Ä°lahı) idi. Bu akarsuyun kıyısında kurulan kente ise ”Parthenia” adı verildi. ”Parthenia” adı zamanla Bartın’a dönüştü.
BATMAN
Batman yeni bir kenttir. Daha önce aynı yerde ”Ä°luh” adında bir köy vardı. Yakınında petrol bulunduktan ve bir rafineri kurulduktan sonra hızla geliÅŸen Ä°luh, 1950′lerden itibaren yakınından geçen Batman Çayı’nın adıyla anılmıştır.
BAYBURT
Kentin adı olarak Eski ÇaÄŸ’da kullanılan ”Bayberd” , ”Baiberdon” , ”Payper” , ”Baberd”’ , ”Paypert” gibi adların kökeni tektir. Marco Polo’nun seyahatnamesinde kent, ”Paipurth” yada ”Baiburt” diye anılmıştır. Selçukluların kullandığı ”Baybird” adı, baÅŸlangıçta Osmanlılar tarafından da benimsenmiÅŸ, ama ad son zamanlarda ”Bayburt” biçiminde yazılmıştır.
Evliya Çelebi’ye göreyse Bayburt adı, ”zengin” anlamındaki ”bay” ile yurt sözcüğünün birleÅŸmesinden oluÅŸmuÅŸtur. ”Zengin belde” anlamındaki ”Bayyurt” adı, zamanla ”Bayburt”a dönüşmüştür.
BERGAMA
Eski bir Anadolu mitolojisine göre, Akhilleus’un oÄŸlu Neoptolemos ‘la Andromakhe’den doÄŸma Pergamos, Yunanistan’dan Anadolu’ya kaçıp Bergama’nın bulunduÄŸu yerdeki kralı öldürdü ve kendi kral oldu. Kentin adını deÄŸiÅŸtirip ona kendi adını verdi. Bu mitolojiye göre Bergama adı, iÅŸte bu kralın adı olan ”Bergamos” ya da ”Pergamon” un deÄŸiÅŸmiÅŸ ÅŸeklidir.
BÄ°GA
Yapılan araÅŸtırmalara göre, Biga’nın ilk kuruluÅŸ tarihi Ä°.Ö. 2000 – 1900 yıllarına dayanır. Truva Kralı Comenen tarafından bir koloni kenti olarak kurulduÄŸu ve yörenin ilk yerli halkının Gergithes ( Gergis) ler olduÄŸu bilinmektedir.
Biga, adını Yunanca’da ”Kaynak” ve ”Pınar” anlamına gelen ”Pegai”, ”Pigas” sözcüğünden almaktadır. ”Pigas”, ”Menbaalar , kaynaklar kenti” anlamına gelmektedir. ‘Pigas” adının zamanla Biga’ya dönüştüğü sanılmaktadır.
BİNGÖL
Bölgede volkanik kayalardan oluşmuş bir dağ kitlesi ve 2 bin 700 metreyi aşan yükseltilerde birçok göl vardır. Gerek dağ, gerekse eteğindeki kent, Bingöl adını işte bu çok sayıdaki göllerden alır.
BÄ°TLÄ°S
Kenti ne zaman ve kimlerin kurduÄŸu kesin olarak bilinmiyor. Bitlis adı ise kimilerine göre ”BageÅŸ” ya da ”PagiÅŸ” sözcüklerinden türüyor. Kimilerine göre ise Büyük Ä°skender’in buyruÄŸu ile komutanı ”Lis” veya ”Badis” burada bir kale kurmuÅŸ, Bitlis adı bu komutanın isminden kaynaklanıyormuÅŸ.
BODRUM
Kasabanın ilk çaÄŸlardaki adı Halikarnasos’tu. Bir süre Bizans, Rodos ÅŸovalyeleri ve MenteÅŸ BeyliÄŸi’nin egemenliÄŸi altında kaldıktan sonra, Kanuni Sultan Süleyman zamanında Rodos’la birlikte Osmanlılara katıldı
BOLU
Kente önce ”Bithynion”, Romalılar çağında da ”Claudiopolis” adı verildi. Osmanlıların eline geçtikten sonra ise ”Claudiopolis’ sözcüğünü kısaltıp önceleri ”Poli”, daha sonra ise kente Bolu dediler.
BURDUR
Kent, eski adı ”Askaniya” olan Burdur Gölü’nün yanında kurulmuÅŸtur. Adınıda bu gölden almıştır. Gölün adı deÄŸiÅŸtirilince, kentde bugünkü adını almıştır.
BURSA
Eski çaÄŸlarda ”Bitinya” adı verilen bölgenin baÅŸkenti olan Bursa’yı, Ä°sa’dan önce 2. y.y.’da Bitinya Kralı Prusias II kurdu. Kent, kurucusunun adına dayanarak Prusa, daha sonrada Bursa oldu.
ÇANAKKALE
Çanakkale, boğazın kıyısında ve en dar yerinde kurulmuştur. Burada denizin şekli aynı bir çanağı andırır, bugünkü adınıda buradan alır.
ÇANKIRI
Kent ilk çaÄŸda, ”Gangra” kalesinin eteÄŸinde kuruldu. Ä°smini Gangra Kalesi’nden alan Çankırı’ya yakın zamana kadar Çangırı ve ÇenÄŸiri deniyordu.
ÇORUM
Malazgirt zaferinden kısa bir süre sonra DaniÅŸmentliler’den Melik Gazi, 30 000 kiÅŸilik bir orduyla kenti ele geçirdi. Yöreye Alanyutlu Türkmenler’inden Çorumlu oymağı yerleÅŸtirildi. Bu nedenle kentin adı, önceleri Çorumlu olarak anılırken, bu ad sonraları Çorum’a dönüştü.
DENÄ°ZLÄ°
Bu kent M.Ö. III y.y’da, Selefkilerden Antiokhos’un eÅŸi Laodike adına kuruldu. Müslüman akınları sırasında buraya Lazkiye denildi. 1399′da Osmanlı topraklarına katıldı. Daha sonra deprem nedeniyle eski kent terk edildi ve 6 kilometre güneydeki Denizli kuruldu. Kente, ilk zamanlar Donguzlu (Donuzlu) ya da Tonguzluk deniliyordu. Bugünkü Denizli adı buradan gelmiÅŸtir.
DÄ°YARBAKIR
Eski adı Yunan ve Latin kaynaklarında Amida, Ä°slam eserlerinde Amid, Dede Korkud kitabında Hamid olarak geçer. Bekr Ä°bn Va’il adlı Arap göçebe boyu bu çevrede çok dolaÅŸtığından, VIII. yüzyılda Abbasiler buraya ana bölge anlamına gelen Diyarbekir adını verdiler. Ä°l topraklarında zengin bakır madeni bulunduÄŸundan 1937 sonunda Atatürk, bakanlar kurulu kararı ile kentin adını deÄŸiÅŸtirip ona ”Bakır Ãœlkesi” anlamına gelen Diyarbakır adını verdi.
EDÄ°RNE
Kenti ilk kuran, Trakların Odris boyuydu ve o zamanki Edirne, Odrise adını taşıyordu. Romalılar devrinde Ä°mparator Hadrianus tarafından yeniden kurulduÄŸu için kentde ”Hadrinopolis” veya ”Andrinople” adını aldı. Hadrianus’un ÅŸehri anlamına gelen bu sözcük, Osmanlılar tarafından feth edildikten sonraysa Edirne adına çevrildi.
EDREMÄ°T
Balıkesir ilçesinin eski adı ”Adramyttion”du. Kentin kurucusu Yunan mitolojisine göre Granikos’dur. Edremit ismi, Adramyttion’un deÄŸiÅŸmiÅŸ halidir.
EFES
Eski adı ”Efesos” olan kenti, Amazonların kurduÄŸu sanılıyor. Yunan mitolojisinde ise Efes kentini Ä°onların önderi olan Androklos’un kurduÄŸu söylenir.Efes sözü ”Efesos”tan gelir.
EĞİRDİR
Isparta’nın ilçesi olan kent, önceleri yarımadanın ucundaydı. Bir yangın büyük zararlara yol açınca EÄŸirdir, yarımadanın dışına taÅŸtı, göl kıyısında, geniÅŸliÄŸi deÄŸiÅŸen, eÄŸri bir ÅŸerit oluÅŸturdu. Adını iÅŸte bu eÄŸriliÄŸinden alır.
EMET
Kütahya’nın ilçesinin eski adı ”Tiberipolis” idi. Selçuklu Türkleri, kasabayı Bizanslılardan alınca, ona, kasabadan akan Emet Irmağı’nın adını verdiler. ”Emed” uç, son anlamına gelir.
EMÄ°RDAÄž
Afyon’un ilçesi. XI. yüzyılda Anadolu Selçuklularına, sonrada Osmanlılara geçti. 1866 yılında burada kurulan kasabaya, zamanın padiÅŸahının adı verildi ve ”Aziziye” dendi. 1932 yılında bu isim, kasabanın yakınındaki daÄŸdan dolayı, EmirdaÄŸ adını aldı.
ELAZIÄž
1834′te DoÄŸu eyaletleri valiliÄŸine atanan ReÅŸit Mehmet PaÅŸa, güneydeki ovada Mezraa adıyla anılan köyün yerinde vilayet ve ordu müfettiÅŸliÄŸi merkezi kurdu. 1862′de, vali Ä°smail PaÅŸa’nın önerisi üzerine, Mezraa adı, o sırada Osmanlı PadiÅŸahı bulunan Abdülaziz’in onuruna ”Mamüretülaziz” ÅŸeklinde deÄŸiÅŸtirildi. Bu ismi uzun bulan halk, onu kısaltıp kısaca Elaziz dedi. Åžehrin adı 1937′de Elazığ’a çevrildi.
ERZÄ°NCAN
Tarihçi Strabon’un, Akilisene dediÄŸi bu yörede, Eriza adlı eski bir kent bulunduÄŸu belirtilmektedir. Çok eski bir tarihe sahip olan kent, OrtaçaÄŸ’da büyük ve bayındır bir haldeydi. Daha sonra adını üstünde kurulduÄŸu ovadan alan Erzincan’a eskiler, Erzingan (halk arasında Ezirgan) derdi.
ERZURUM
Bugünkü Erzurum’a çok yakın bir yerde, Romalıların 422′de kurduÄŸu ”Theodosiopolis” vardı. 463′te, Araplar bu kenti ele geçirip ona ”Kalikala” adını verdiler. Kent daha sonra yeniden Bizanslıların eline geçti. Bizanslılardan sonra bölgeyi ele geçiren Anadolu Selçukluları burada, ”Erzen Rum” adıyla yeni bir kent kurdular. Erzurum ismi iÅŸte bu ”Erzen Rum”dan geliyor. Erzen, darı demektir. Bir baÅŸka kaynaÄŸa göre ise Erzurum adı, Arz-ı Rum (Rum Ãœlkesi) sözcüğünden türemiÅŸtir.
ESKÄ°ÅžEHÄ°R
Frikler tarafından kurulan EskiÅŸehir’in eski adı ”Dorylaion”du. Roma ve Bizans egemenlikleri altında kalan kenti Türkler 1080 yılında feth etti. 1175′te Bizans Ä°mparatoru Manuel, EskiÅŸehir’i Türklerin elinden aldı. Fakat ertesi yıl yapılan savaÅŸta Kılıçarslan, ÅŸehri geri aldı. Eski ÅŸehir, yeniden ele geçtiÄŸi içinde ona, Eski ”Bizim eski ÅŸehrimiz” anlamına gelen EskiÅŸehir adı verildi.
FINDIKLI (Rize)
Fındıklı ilçesi, Fatih Sultan Mehmet’in 1461 yılında Trabzon’un fethinden sonra Osmanlı egemenliÄŸi altına girmiÅŸtir. Önceden bölgede Tiranlılar, Makedonyalılar ve Bizanslılar yaÅŸamıştır. 1886 yılına kadar ”Karye” (Köy ile Nahiye arasında idari birim) olan Fındıklı’nın eski adı “Viçe”dir.
GAZÄ°ANTEP
Bugünkü kentin adı eskiden ”Ayıntab”dı ve bu ad halk arasında Antep ÅŸeklinde geçerdi. 1919′da, Fransız iÅŸgaline karşı kahramanca mücadele eden Antep halkına, bu kahramanlıklarından dolayı 6 Åžubat 1921′de çıkarılan yasayla kentlerine ”Gazi” ünvanı verilmiÅŸtir.
GEDÄ°Z
Kütahya’nın ilçesi. Eski adı Kadoi. Frikyalıların kurduÄŸu kent, daha sonra Lidya, Pers, Makedonya, Bergama Krallığı ve Roma Ä°mparatorluÄŸu egemenliÄŸine girmiÅŸ, 1428′de Osmanlıların eline geçmiÅŸtir.
GELÄ°BOLU
Çanakkale’nin ilçesi. Eski bir ÅŸehir olan Gelibolu’nun adı ”Gallipolis”ten türer.
GEMLÄ°K
Eski adı Askania. Lidya, Pers, Makedonya, Britanya, Roma ve Bizans egemenliklerine giren kent, son olarak Osmanlıların eline geçti ve şehre bugünkü adını Osmanlılar verdi.
GÄ°RESUN
Giresun adı, bu bölgede yetişen ve ceresia denilen yaban kirazından gelir. Cerasia, Osmanlılar zamanında Giresun oldu.
GÖREME
Göreme kentinin eski adları Korama, Matiana, Maccan ve Avcılar’dır. Göreme ile ilgili 6.yüzyıla ait bir belgede, ilk olarak ‘Korama’ adına rastlanıldığından dolayı en eski adının bu olduÄŸu düşünülmektedir. Bu isimler zamanla ”Göreme”ye dönüşmüştür.
GÜMÜŞHANE
Kent adını, vaktiyle burada bulunan gümüş madenlerinden alır.
GÃœNEYSU (Rize)
Güneysu ilçesinin eski adı ‘’POTOMYA’’dır. Bu adı, ilçenin içinden geçen ve Salarha deresi ile birleÅŸerek TaÅŸlıdere mevkiinden Karadenize akan Potomya Deresi’nden almıştır.
HAKKARÄ°
Hakkari adı, eskiden Van Gölü’nün güneyinde yaÅŸayan bir göçebe aÅŸiretin adından gelir. Burada oturanlara Hakkariler, çevreyede Hakkariye deniyordu.
HATAY
Ä°.Ö 1200′lerde Hitit Prenslikleri döneminde Amik Ovası’ndaki Hitit prenslikleri birleÅŸerek Hettena Krallığı’nı kurdular. Hatay adının ”Hattena”dan geldiÄŸi sanılıyor.
HEMŞİN (Rize)
Uzun süre Amadan-Mamadan yöresini kendilerine yurt edinen Türk oymağı, daha sonraları Sasaniler’in yoÄŸun din baskılarına maruz kaldılar. Mecusi (AteÅŸe tapan) inancına sahip Sasaniler’in, bu dine geçmeleri için baskı uygulamaları üzerine, bu yörede tutunamayacaklarını anlayan Türk oymağı, 623 yıllarında Hamam BeÄŸ idaresinde Rize yöresine göçüp “Danpur” denilen yıkık kasabayı imar ettiler. Yeniden imar ettikleri bu beldeye, beylerinin adına izafeten “Hamama Åžen (Hamama Bad / Hamamın ÅženlendirdiÄŸi) ” adını verdiler. Bu Türkçe ad zamanla HemÅŸen/ Hemsin biçimine girerek günümüze kadar geldi.
KaÅŸgarlı Mahmut tarafından 1072-1074 yıllarında derlenen Divan-ı Lügat-it Türk’ün tercümesinde ise “EMÅžEN” kelimesinin kuzu derisi, kürk yapılan deri anlamına geldiÄŸi görülmektedir. Deriden yapılmış kürk giyen , kabile boy baÅŸkanlarına izafetten HemÅŸen’li deyiminin ortaya çıktığı ifade edilmektedir. (Hemsin isminin HemÅŸen kelimesinden ortaya çıkmış olabileceÄŸi kuvvetli bir ihtimaldir).
ISPARTA
Isparta, Ä°lkçaÄŸ’daki Psidia kentlerinden Baris’in yerini almıştır. Arap kaynaklarında kentin adı Sabarta olarak geçer. Bu adın da Baris’ten türediÄŸi ve ilk zamanlardaki söyleniÅŸinin Ä°sbaris olduÄŸu sanılmaktadır. Isparta adı büyük olasılıkla, bu sözcüğün halk arasındaki söyleniÅŸinden türemiÅŸtir.
İÇEL
İçel adı, Anadolu Selçukluları zamanında verildi.Bölge, Toros Dağları içine girdiği ve geçilmesi güç olduğu için bu adla anılmıştır.
Ä°NEBOLU
Kastamonu’nun ilçesi. Eski adı ”Ä°nebolis”di. Türkler zamanında bu isim Ä°nebolu ÅŸeklini aldı.
Ä°KÄ°ZDERE (Rize)
1933 yılına kadar ismi Kura-i Seba olarak bilinen ilçe; bu tarihten sonra bucak merkezi olarak Ä°kizdere adını almıştır. Karşılıklı birbirine bakan bu iki dağın vadisinde, Çamlık Deresi ile Cimil Deresi’nin birleÅŸtiÄŸi yerde kurulan ilçe, “iki dere” anlamında kullanılan Ä°kizdere adını almıştır.
İNEGÖL
Ä°negöl ve çevresi bir zamanlar daha sulakmış. Yörenin akarsuları yüksek daÄŸlardan, kayalıklardan inip hep buraya dökülür, yöreyi adeta göl haline getirirmiÅŸ. Ä°ÅŸte, bu inen sular nedeniyle Ä°negöl’e ”Ä°nengöl” denmiÅŸ. Sözcük zamanla Ä°negöl halini almış.
Ä°SKENDERUN
Ä°.Ö 333 yılında Büyük Ä°skender tarafından kuruldu. Ä°skender’in Mısır’da kurduÄŸu Ä°skenderiye Kenti’nden ayırt edilmesi için buraya önceleri Aleksandria Minor (Küçük Ä°skender) dendiyse de, daha sonra aynı anlama gelen Ä°skenderun ÅŸeklinde adlandırıldı.
Ä°SPÄ°R
Kent, tarihi Ä°spir Kalesi’nin eteÄŸinde kurulduÄŸu için adını bu kaleden alır. Rum tarihçiler bu kalenin eski adının ”Hispartis” olduÄŸunu ileri sürerler. Arap kaynaklarında ise gerek kalenin, gerekse kentin adı ”Ä°sbiren” olarak geçer.
Ä°STANBUL
Megara Kralı Byzas ve yandaÅŸları yeni bir kent kurmak ister ve bu kentin yeri konusunda kahinlere danışırlar. Kahin onlara ”Bu kenti körlerin ülkesinin karşısına kurun” der. Megaralılar, bugünkü Sarayburnu’nun olduÄŸu yere gelirler.Buradan çevreyi gözlerken , o zamanlar Finikelilerin sömürgesi olan Kadıköy’ü görürler. Finikelilerin Kadıköy gibi bir yere yerleÅŸmelerine çok ÅŸaşırırlar ve ”Ä°ÅŸte kahinin haber verdiÄŸi körler ülkesi orası olsa gerek” deyip, Haliç ile Lygos Burnu arasında kendi ÅŸehirlerini, Ä°stanbul’u kurarlar ve ÅŸehre, önderlerinin adı olan Byzantion – Bizans ismini verirler.
Roma Ä°mparatoru Marcus Avrelius’un döneminde kent, imparatorun manevi babasının adıyla ve ”Antonion” olarak anıldı.
Konstantin, Roma Ä°mparatorluÄŸu’nun merkezini Roma’dan, Ä°stanbul’a taşıyınca, kente ”Konstantinopolis” adı verildi. ”Åžehire” anlamına gelen bu ismin kısaltılmış ÅŸekli ”Stin-polis”di. Ä°stanbul sözcüğü iÅŸte bu kelimeden türedi. Araplar ise Konstantinopolis’e, ”Kostantaniye” diyorlardı.
On Yedinci ve On Sekizinci Yüzyıllarda bu isim ”Ä°slambol” ÅŸeklinde deÄŸiÅŸtirildiysede, halk benimsemeyince Ä°stanbul adı resmileÅŸti.
Ä°YÄ°DERE (Rize)
M.Ö.700 yıllarında Miyetoslu’larca kurulan önce Roma, sonra Bizans ve Pontus Rum egemenliÄŸi altında kalan yerleÅŸim yeri, 1461 yılında Fatih Sultan Mehmet tarafından Osmanlı Devleti sınırları içerisine katılmıştır. Eski adı ”Aspet” olan ilçe merkezi, Türkiye Cumhuriyeti’nin kurulmasından sonra bucak olarak yapılandırılmıştır. Ä°yidere, deresinden dolayı da Ä°yidere ismini almıştır.
Ä°ZMÄ°R
Bir görüşe göre, kenti kuran Hititlerdir ve Ä°zmir’e ”Navlühun adını vermiÅŸlerdir. Ä°sa’dan bin yüzyıl önce ise, Ä°kinci Amazonlar yönetimindeki Akalar, Efes’te Smyrna (Ä°zmir) adlı bir mahallede oturuyorlardı. Mahallelerini terk edip Navülhun’u iÅŸgal ettiler ve ona aynı zamanda reislerinin de adı olan Smyrna ismini verdiler.
Kimi kaynaklara göreyse Ä°zmir’i kuranlar Hititler deÄŸil, Amazonlardır.
Homer’in destanlarında ise kent ismini, Kıbrıs Kralı Kinyras’ın kızı Smyrna’dan alır.
Sonuçta, Smyrna sözcüğü tarihin akışı altında Ä°zmir’e dönüşmüştür.
Ä°ZNÄ°K
Tarihçi Strabon’a göre kenti Büyük Ä°skender’in komutanlarından Antigon kurdu ve ona ”Antigonya” adını verdi. Antigon’un ölümünden sonra kenti ele geçiren Liysimahos buraya karısının adını verdi, böylece kentin adı ”Nikiya” oldu. Yunanlılar kente, ”Ä°znikliyim” anlamına gelen ”Ä°s-Nikiya” dediler. Ä°znik sözcüğü buradan türedi.
Halikarnas Balıkçısı Cevat Åžakir’in araÅŸtırmalarına göreyse Ä°znik’i kuranlar Makedonyalılar deÄŸil, Amazonlardır.
KARACABEY
Kasaba adını, Osmanlı tarihinde çok büyük kahramanlıklar gösteren ve Fatih Sultan Mehmet zamanında Belgrad Savaşı’nda ölen Karacabey’den alır.
KARACASU
Aydın’ın ilçesi. Selçuklular zamanında adı ”YeniÅŸehir”di. Osmanlılar bunu Karacasu olarak deÄŸiÅŸtidi.
KARAMAN
Eski çaÄŸlarda Karaman’ın adı ”Laranda”, Selçuklular ve Osmanlılar zamanında ise ”Larende” idi. Selçuklulardan sonra kente hakim olan KaramanoÄŸulları BeyliÄŸi’nin baÅŸkenti olduÄŸu için, kente daha sonra Karaman adı verildi.
KARAMÃœRSEL
Türklerde ”Kara” lakabı uÄŸurlu sayılır. Osmanlıların ilk kaptanı deryası olan Mürsel Bey’e gösterdiÄŸi baÅŸarılar üzerine ”Kara” lakabı verildi ve adı Karamürsel Bey oldu. Ä°zmit Körfezi’nin güney taraflarının fethindeki baÅŸarıları nedeniyle bu kıyıları koruma görevi ona verildi ve yeni kurulan yerleÅŸim yerine de Karamürsel adı kondu.
KAHRAMANMARAÅž
KahramanmaraÅŸ kenti tarihinde, Sino, Germanicia, ve Markasi gibi isimler aldı. MaraÅŸ sözcüğünün Markasi’nin halk dilindeki deÄŸiÅŸimlerden türediÄŸi sanılıyor. Kent halkı 11 Åžubat 1922′de MaraÅŸ’ı düşman iÅŸgalinden kurtardı. Bu yiÄŸitçe savaşımın anısı onuruna, bir yasayla kentin adı KahramanmaraÅŸ yapıldı.
KALECÄ°K
Ankara’nın ilçesi. Kent adını eteÄŸinde kurulduÄŸu kaleden alır.
KARS
Kent adını Ä°.Ö. 130-127 yıllarında Kafkas DaÄŸları’ndan kuzeyinden gelerek yöreye yerleÅŸen Karsak oymağından alır.
Kaşgarlı Mahmud, Kars sözcüğünün deve yada koyun yününden yapılan elbise, Buharalı Şeyh Süleyman ise şal kuşak anlamına geldiğini yazar.
CoÄŸrafya yazarlarından Batlamyus’un ”Korsa” diye söz ettiÄŸi yerin Kars olduÄŸu sanılıyor.
Tarihçi Strabon ise Kars’tan ”Korzene” ÅŸeklinde söz eder.
KASTAMONU
Tarihin çok eski çaÄŸlarında bu ilin olduÄŸu yerde Tumanna adında bir kent vardı. Gas-Gas adı verilen savaşçı ve deri elbiseler giyen bir kavim bu kentte yaşıyordu. Gas ve Tuman sözcüklerinin birleÅŸmesinden doÄŸan ”Gastuman” zamanla Kastamonu’ya dönüştü.
KAÅž
Antalya’nın ilçesi. Eski adı ”Andifli”, Yunanlılar zamanında ”Antiphellus”, daha eski çaÄŸlarda ”Hapasas” veya ”Apasas”dı. Ä°lçenin karşısındaki Meis Adası’na hilal ÅŸeklinde görülmesinden dolayı KaÅŸ denildiÄŸi söylenmektedir.
KAYSERÄ°
Hitit Ä°mparatorluÄŸu zamanında ÅŸimdiki Kayseri’nin güneybatısına düşen ”Mazaka” adında bir kent bulunuyordu. Kenti ele geçiren Romalılar ona Kayser, yani imparator ÅŸehri anlamına gelen ”Kaysarea” adını taktılar. Araplar ise ”Kayseriye” ÅŸekline çevirdiler. 20. yüzyıl baÅŸlarına kadar kentin adı Kayseriye diye yazılır, konuÅŸma dilinde ise Kayseri ÅŸeklinde geçerdi. Kayseri adı resmi olarakta kabul edildi.
KEMALÄ°YE
Erzincan’ın ilçesi. Eski adı EÄŸin’di. Cumhuriyet döneminde Atatürk’e ithafen Kemaliye oldu.
KEMALPAÅžA
Ä°zmir’in ilçesi. Eski adı Nif’dir. Yeni adını Atatürk’ten alır.
KIRIKKALE
Kırıkkale adı, ÅŸimdiki il merkezinin kuzeyinde bulunan Kırık Köyü ile il merkezinin ortasındaki Kaletepe Höyüğü’nün birleÅŸmesiyle oluÅŸmuÅŸtur.
BirbaÅŸka kaynaÄŸa göreyse kentin adı, ”Kırık” Köyü’nün ve yakınındaki ”Kürigin Kale”nin adlarından kaynaklanır.
KIRKAĞAÇ
Manisa’nın ilçesi. 1350 yılında Türk Kalbuz AÅŸiretleri tarafından kurulmuÅŸtur. Kırk çadır halkından oluÅŸan bu aÅŸiret, kırk tane aÄŸacın dibine yerleÅŸtikleri için o günden beri kentin adı KırkaÄŸaç’tır.
KIRKLARELÄ°
Eski adı ”Kırk Kilise” anlamına gelen ”Saranta Eclessies”di. Türkler kenti ele geçirince adını Türkçe karşılığı olan ”Kırk Kilise”ye çevirdiler. 1924′te Kırk Kilise adı ”Kırklareli”ne çevrildi.
KIRÅžEHÄ°R
Selçuklular tarafından kurulduğu için, Türkçe olan adını bugüne kadar devam ettirmiştir.
KOCAELÄ°
Bu bölge adını, bölgeyi fethe çalışan Akça Koca’dan alır, ”Akça Koca’nın Yurdu” anlamındadır.
KORKUDELÄ°
Antalya’nın ilçesi. Romalılar ve Bizanslılar zamanında adı ”Ä°stanos” idi. Sultan Korkud’un oturduÄŸu yerdir ve onun ismini taşır.
KONYA
Konya’ya ilk yerleÅŸen Hititlerdi. O zamanki adı bilinmiyor. Ä°.S. 47,50 ve 53 yıllarında Hırıstiyan azizlerinden St. Paul kenti ziyaret etti ve ÅŸehir önemli bir dinsel merkez olarak geliÅŸti. Bu nedenle Hırıstiyanlar ona ”Ä°sa’nın tasviri” anlamına gelen ”Ä°konyum” adını verdiler. Harun ReÅŸid’in ordusu burayı ele geçirince adını ”Kuniye”ye çevirdi. Bu isim Türk dilinde Konya’ya dönüştü.
KÃœTAHYA
Frikyalıların zamanında kente ”Katyasiyum” yada ”Katiation” deniliyordu. Bugünkü Kütahya adıda buradan gelmektedir.
MALATYA
Hititler zamanındaki adı ”Meliddo” idi. Malatya ismi buradan geliyor.
MANÄ°SA
Manisa adı Yunanca olduÄŸu sanılan ”Magnesya”dan geliyor. Türkler kente önce Magnesya, sonra da Manisa dediler.
MARDÄ°N
Mardin adı Süryani dilindeki ”Marde”den geliyor. Kente Romalılar ”Maride”, Araplar ”Mârdin”, Türkler ise Mardin dediler.
MUDANYA
Ä°lk adı ”Mirlea”dır. Makedonyalıların yakıp yıktığı kenti, Bitinya Kralı Prusias yeniden kurdu ve buraya karısının adını vererek ”Apemia” dedi. Haçlı seferlerinde Latinlerin eline geçen kent ”Montanya” adıyla anıldı. Türkler ”Montanya” ismini bugünkü Mudanya’ya çevirdiler.
MUÄžLA
Eski adının ”Mobolla” olduÄŸu sanılıyor. Kimi kaynaklara göreyse MuÄŸla’nın eski adı Gökbel’de akan Çine Çayı’ndan yani Marsyas’dan kaynaklanıyor.
MUÅž
Bir söylentiye göre, MuÅŸ adının kökeni Süryani dilindeki ”Suyu bol” anlamına gelen ”MuÅŸa”dan, diÄŸer bir söylentiye göreyse kentin kurucusu MuÅŸet’ten geliyor.
NALLIHAN
Osmanlı vezirlerinden Nasuh PaÅŸa, BaÄŸdat’tan Ä°stanbul’a dönerken, Nallıhan yakınlarında büyük bir han yaptırdı. 1599′da yapılan bu handan sonra kentin nufusu hızla çoÄŸalmaya baÅŸladı. Bugünkü Nallıhan, ismini iÅŸte bu handan alır.
NEVÅžEHÄ°R
18. yüzyıla kadar küçük bir köydü ve adı ”MuÅŸkara” idi. Bu köyden yetiÅŸen NevÅŸehirli Damat Ä°brahim PaÅŸa, doÄŸduÄŸu köyü büyütüp, ileri bir kasaba haline getirdi ve bu kente ”Yeni Åžehir” anlamına gelen ”NevÅŸehir” adını verdi.
NÄ°ÄžDE
NiÄŸde adının kökeni oldukça karanlık. Anamur yakınlarında oturan Ä°lkçaÄŸ kavimlerinden Nagidoslular tarafından kurulduÄŸu için bu adı aldığı söylenir. Ä°slam yazarları, kentin adını önce ”Nekide” ÅŸeklinde yazmışlar, sonunda bu ad ”Nikde” ÅŸeklini almıştır. Cumhuriyet devrinde de bu sözcük, NiÄŸde’ye dönüşmüştür.
ORDU
Sinop’tan gelen Miletli göçmenlerce ”Kotyora” adıyla kuruldu. Bugünkü Ordu, kentin 5 Km. güneydoÄŸusundaki Eskipazar Köyü’nün bir iskelesi idi ve Bucak adını taşıyordu. Eskipazar’ın önceki adı Bayramlı, daha önceki adı ise Ordu’dur. XVIII. yüzyılda Bayramlı büyükçe bir kasaba iken, yıldızı sönmeye baÅŸladı ve iskelesi Bucak geliÅŸti. 1869′da da Bucak adı deÄŸiÅŸtirildi. Bayramlı’nın eski adı olan ”Ordu” kullanılmaya baÅŸlandı.
ORHANGAZÄ°
Kurucusu, Osmanlı Devleti’nin ikinci sultanı, Osman Bey’in oÄŸlu Orhan Bey’dir ve adını ondan alır.
OSMANELÄ°
Bilecik’in ilçesi. Adını, ilk Osmanlı sultanı Osman Bey’den alır.
PAZAR (Rize)
Pazar adını 1928 yılına kadar “Atina” olarak kullanıldığı yöre yaÅŸlıları tarafından dahi bilinmektedir. Bu adın kaynağına iliÅŸkin bir çok söylenti vardır. Yunanlı tarihçi filozof Filavinus Arrianus (95-175) ilçeden şöyle bahseder: “Gerçekten Karadeniz’de bu isme sahip olan bir yer var. Yunan Tanrıcası Athena’nın tapınağının olduÄŸu bu yöreye, tapınağın adından dolayı Atina denilmiÅŸtir. Bir de terk edilmiÅŸ kale var. Liman fazla gemi barındıramaz ama onları rüzgardan korur…”
Kemal Karadenizli “Trabzon” adlı eserinde Pazar’dan şöyle söz eder : “Burası eski bir kasaba olup, putperestler zamanında tapındıkları mabuta; Petra (Entas) denildiÄŸi için adı “Atina” kalmıştır. Yunan prenslerinden biride Karadeniz seyahatine çıktığında, ilçe önlerine gelince Pazar’ın denizden görünüşünü beÄŸenmiÅŸ, yöreyi Atina gibi meÅŸhur bir ÅŸehir zannettiÄŸinden “Atuna” ve “Atnus” olarak adlandırmıştır.
Ayrıca DoÄŸu Karadeniz’de Rumca sanılan bir çok ismin “Lazca” kökenli olduÄŸu ileri sürülmektedir. Buna göre Atina adı, Lazcada ”Gölgelerin olduÄŸu yer” anlamına gelen ”Athenia” dan türemiÅŸtir.Yöreye Pontus Krallığı döneminde “Sonnica”adı verilmiÅŸ, Romalılar “Pontus Palomeniacos”, Bizanslılar ise “Khaldei” demiÅŸlerdir.
RÄ°ZE
Rize’nin adının nereden geldiÄŸine dair birçok söylenti vardır. Bir söylentiye göre, ÅŸehrin adı Rhizios’tan gelmektedir. Yörede bol pirinç yetiÅŸtirilmesinden dolayı kentin yakınından geçen çaya, Yunanca pirinç anlamına gelen ”Rhizios” denmiÅŸ. DiÄŸer bir söylentide de, söz konusu çay Rumca da ”daÄŸ eteÄŸi” anlamına gelen ”Rhiza” diye anılmakta, kent de adını buradan almaktadır. Bir baÅŸka söylentide ise Rize’nin , Lazca “insanların ve askerlerin toplandığı yer” anlamına gelen ”Rhizalion” kelimesinden türediÄŸi görüşü savunulmaktadır.
SAKARYA
Adını sınırları içinde akan Sakarya Irmağı’ndan alır.
SAMSUN
Kent, Ä°.Ö. VIII. yüzyılda Milet göçmenleri tarafından kuruldu. Eski adı”Amisos”. Samsun sözcüğü, Amisos’un halk dilinde deÄŸiÅŸmiÅŸ biçimidir.
SELÇUK
Adını Selçuk Türkleri’nden alır.
SEYÄ°TGAZÄ°
EskiÅŸehir’in ilçesi. Adını, kasabada bulunan Seyit Battal Gazi Türbesi’nden alır.
SIVAS
Adını nereden aldığına dair bir kayıt yok. Bir söylentiye göre Pontos kraliçesi Pythodoris’in ”Sebasteia” adını verdiÄŸi kent, Roma Ä°mparatorluÄŸu’nun bölünmesiyle Bizans’ın payına düşmüş, Bizanslılarda ona ”Sebostos” demiÅŸlerdir.
Bir baÅŸka söylentiye göreyse Sivas adı, ”Sipas”tan gelir. Eski çaÄŸlarda, kentin ÅŸimdiki yerinde ”Sipas” denilen üç gözlü bir pınar varmış. Gözlerden biri ”Tanrı’ya şükranı”, biri ”ana babaya saygıyı”, biri de ”küçüklere sevgiyi” simgeliyormuÅŸ. Ä°nsanlar bu üç erdemi yitirince pınar kurumuÅŸ, kent de yoksullaÅŸmış. ”Üç göz” anlamına gelen ”Sipas” daha sonra kentin adı olmuÅŸ, bu isimde zamanla ”Sıvas” a dönüşmüş.
SÄ°DE
Antalya’nın ilçesi. ”Side” sözcüğü eski Anadolu dillerinde ”Nar” anlamına gelir. Kimi kaynaklara göre Toros’un kızı Panfiliya, Side kentinin isim anasıdır.
SÄ°Ä°RT
Keldani aslından geldiÄŸi öne sürülen ”Siirt” sözcüğünün ”Åžehir” anlamını taşıdığı sanılıyor.
SÄ°LÄ°VRÄ°
Ä°stanbul’un ilçesi olan kenti, ”Silimbrea” adıyla Megaralı göçmenlerin kurduÄŸu söylenir. Silivri adıda, Silimbrea sözcüğünün halk dilinde deÄŸiÅŸmiÅŸ ÅŸeklidir.
SÄ°MAV
Kütahya’nın ilçesi. Kentin ilk ve orta çaÄŸlardaki adı ”Synaos”tu. Åžimdiki Simav adı bundan türemiÅŸtir.
SÄ°NOP
Bazı kaynaklara göre Sinop, Ä°.Ö. 1300-1200 yılları arasında Amazonlar tarafından kurulmuÅŸ, ismini de Hitit metinlerine göre ”Sinova” adlı Amazon kraliçesinden almıştır.
ÅžANLIURFA
Eski adı ”Orhoe” yada ”Orhai”dir. Sonradan bu ad araplar tarafından ”Roha”ya çevrilmiÅŸtir. Urfa sözcüğü, Orhoe’nin halk dilinde deÄŸiÅŸmiÅŸ ÅŸeklidir. Urfa adı KurtuluÅŸ Savaşı’ndaki yararlıkları nedeniyle Åžanlıurfa yapıldı. Urfa’ya ”Peygamberler Åžehri”de denir. Selevkos Krallığı zamanındaki adı ise ”Edessa” idi.
ÅžEBÄ°NKARAHÄ°SAR
Giresun’un ilçesi. Kent ”Åžebin” adını, bir zamanlar iÅŸletilmiÅŸ bulunan yakınındaki Åžap yataklarından alır.
ÅžIRNAK
Ä°slam inancına göre, Tufan’dan sonra Nuh’un gemisi Cudi Dağı’na inmiÅŸ, Nuh’un dağın eteÄŸinde kurduÄŸu kente de ”Åžehr-i Nuh” adı verilmiÅŸ. Bu ad önce ”Åžernah”a, sonra da ”Şırnak”a dönüşmüştür.
TARSUS
İçel’in ilçesi. Kenti, Asuri hükümdarı Sardanapal’ın kurduÄŸu söylenir ama aslında geçmiÅŸi çok daha eskidir. Kent adı, eski devirlerden beri deÄŸiÅŸmemiÅŸtir.
TEKÄ°RDAÄž
Bugünkü TekirdaÄŸ’ın yerinde eskiden Rhaedestus kenti vardı. Kimler tarafından, ne zaman kurulduÄŸu bilinmiyor. Kente, XII. yüzyılda Venedikliler yerleÅŸtiler ve adına Rodosto dediler. TekirdaÄŸ bugünkü adını, kıyı boyunca uzanan Tekirdağı’ndan alır.
TÄ°REBOLU
Giresun’un ilçesi. Kent kurulduÄŸundan beri üç bölüme ayrılmış olduÄŸundan eski adı ”Üç Åžehir” anlamına gelen Tripolis’di. Bugünkü ismi de bu sözcükten gelir.
TOKAT
Tokat bölgesindeki Gümenek’in eski çaÄŸlardaki adı Komana Pontika idi. Kimi kaynaklara göre Tokat, ”Pontika” sözcüğünün zamanla halk dilinde deÄŸiÅŸmiÅŸ ÅŸeklidir.
TRABZON
Eski bir tarihe sahip. Adı Anadolu’nun eski dillerindeki ”Trapezus” sözcüğünden gelir, anlamı ”Dörtköşe” demektir. Ve kente, derin vadiler üzerindeki düzlüğe oturmuÅŸ kalesinin dört köşe biçiminden dolayı bu isim verilmiÅŸtir.
TUNCELÄ°
Eski adı Dersim idi. Kentte bazı maden yatakları bulunur, bu nedenle Cumhuriyet Dönemi’nde Tunceli adı verilmiÅŸtir.
UÅžAK
Türkler yöreyi ele geçirdikten sonra kente ”Uşşâk” adını verdiler. ”Uşşâk” Arapça’da ”aşıklar” anlamına gelir. ”Uşşâk”, sonradan UÅŸak’a dönüştü.
UZUNKÖPRÜ
Uzunköprü, adını Ergene üzerinde, 2. Murat tarafından yaptırılan köprüden almıştır.
ÃœNYE
Ordu’nun ilçesi. Kentin bugünkü adı eski adı olan ”Oenoe”den gelir.
ÃœRGÃœP
NevÅŸehir’in ilçesi. Ãœrgüp’de tarihsel süreç içerisinde çok sayıda isme sahip olmuÅŸtur. Bizans Döneminde Osiana (Assiana), Hagios Prokopios; Selçuklular Dönemi’nde BaÅŸhisar; Osmanlılar zamanında Burgut Kalesi; Cumhuriyetin ilk yıllarından itibaren de Ãœrgüp adıyla anılmıştır.
VAN
Bazı kaynaklara göre kenti Ä°.Ö. 19. yüzyılda Asur Kraliçesi Semiramis kurdu. Bunun için kente ”Åžahmirankent” adı verildi. Ä°.Ö. 9. yüzyılda buraya yerleÅŸen Urartular ise kente ”TuÅŸpa”adını verdiler. Daha sonra Ä°ranlılar devrinde kenti ”Van” adında bir vali bayındır hale getirdi. Bugünkü adını bu validen alıyor.
VEZİRKÖPRÜ
Samsun’un ilçesi. Köprülü Mehmet PaÅŸa ve Köprülü Fazıl Ahmet PaÅŸa gibi iki ünlü vezir yetiÅŸtirdiÄŸi için, eski adı Köprü olan kasabaya sonradan, Vezirköprü ismi verildi.
YOZGAT
Bir söylentiye göre, Yozgat ilinin kurucuları olan ÇapanoÄŸulları 18. yüzyılda Horasan’dan göç ederek Yozgat yöresine gelmiÅŸ ve burayı beÄŸenerek yerleÅŸmiÅŸlerdir. Yöredeki yaylalarda ”yoz”larını (sürülerini) otlatan ÇapanoÄŸulları, ”yoz” sözcüğü ile, ”kent” anlamına geldiÄŸi ileri sürülen ”gat” sözcüğünü birleÅŸtirerek kente ”Yozgat” adını vermiÅŸlerdir.
Bir baÅŸka söylentiye göreyse, ÇapanoÄŸlu Ömer Cabbar AÄŸa sürülerini otlatırken, nur yüzlü bir adam gelip su ister. Ömer Cabbar AÄŸa’da, ona bir testi süt verir. Sütü içen adam, Ömer Cabbar AÄŸa’nın sırtını sıvazlar, ”yozuna yoz katılsın” der. Kentin adı önce ”Yoz-kat” , sonrada ” Yozgat” olur.
YUNAK
Konya’nın ilçesi. Hamam anlamına gelir.
ZÄ°LE
Tokat’ın ilçesi. Zile’nin eski adı ”Zelay”dı. Zamanla deÄŸiÅŸime uÄŸrayan sözcük, bugünkü Zile halini aldı.
ZONGULDAK
Adını ”bataklık” ya da ”sazlık” anlamına gelen ”Zongalık”tan aldığı söylenir. Bu ad, Cumhuriyet’in ilanından sonra ”Zonguldak” biçiminde kullanılmıştır.
ÖzgürOkul.Org'da olan değişimleri 
